Nền tảng của người học trống gồm hai thứ: cảm giác nhịp ổn định và kỹ thuật cổ tay–ngón qua rudiments. Bạn bắt đầu bằng cách tập cùng metronome với các nốt đen, nốt móc đơn rồi chia nhỏ dần (subdivision), song song với bảy rudiments cơ bản: single stroke roll, double stroke roll, five-stroke roll, paradiddle, flam, flam tap và drag. Mười lăm phút mỗi ngày trên pad là đủ để thấy khác biệt sau vài tuần.
Nhịp, tempo và vì sao trống phải ổn định
Nhịp là xương sống của cả ban nhạc. Người chơi trống có thể sai vài nốt mà ban nhạc vẫn chơi tiếp, nhưng nếu tempo lúc nhanh lúc chậm thì cả ban “loạng choạng”. Tempo được đo bằng BPM (beats per minute, số phách mỗi phút). Một bài ballad thường khoảng 60–80 BPM, pop thông dụng 90–120 BPM, rock có thể 120–160 BPM.
Hầu hết nhạc phổ biến được viết ở nhịp 4/4: mỗi ô nhịp có bốn phách, đếm “1–2–3–4”. Điều cơ bản của trống rock là snare ở phách 2 và 4, bass drum ở phách 1 và 3, hi-hat chạy nốt móc đơn.
Dùng metronome như người bạn, không phải sếp
- Bắt đầu chậm hơn bạn nghĩ: 60 BPM, đánh mỗi click một nốt.
- Khi ổn, tăng 4–5 BPM mỗi lần, không tăng liên tục.
- Thử tắt metronome 4 ô nhịp rồi bật lại: nếu bạn vẫn khớp, nhịp đã vào cơ thể.
- Thu âm bản chơi cùng metronome và nghe xem nốt có luôn đánh sát click hay hay đi trước, đi sau.
Subdivision: chia nhỏ phách
Subdivision là cách chia một phách thành các phần nhỏ hơn đều nhau. Đây là thứ phân biệt người chơi trống có cảm giác nhịp với người chỉ biết đánh đúng bài:
| Cách chia | Số nốt mỗi phách | Đếm |
|---|---|---|
| Nốt đen | 1 | 1 – 2 – 3 – 4 |
| Nốt móc đơn (eighth) | 2 | 1 và 2 và 3 và 4 và |
| Triplet (bộ ba) | 3 | 1-la-li 2-la-li… |
| Nốt móc đôi (sixteenth) | 4 | 1 e và a 2 e và a… |
Tập mỗi dạng ở cùng tempo 70 BPM, vừa gõ vừa đếm to. Khi bạn chuyển được giữa các dạng mà không rớt nhịp, tay bạn đã có “bộ nhớ” của nhạc công.
7 rudiments cơ bản
Rudiments là các mẫu đánh trống nền tảng, tương tự như “bảng chữ cái” của tay trống. Hiệp hội Percussive Arts Society chuẩn hóa tới 40 mẫu, nhưng người mới học chỉ cần nắm chắc bảy mẫu sau trước:
- Single stroke roll: đánh luân phiên R L R L, đều nhau. Dùng khắp nơi, từ fill đến solo.
- Double stroke roll: mỗi tay đánh hai tiếng: RR LL RR LL. Luyện độ nảy của dùi.
- Five-stroke roll: hai cặp đôi rồi một nốt kết: RR LL R, đổi tay lượt sau. Hay dùng để kết fill.
- Single paradiddle: R L R R, L R L L. Giúp đổi tay linh hoạt và đặt accent ở nốt đầu.
- Flam: một nốt nhỏ (grace note) đánh ngay trước nốt chính ở tay kia, tạo tiếng “dày”.
- Flam tap: kết hợp flam và nốt đơn: lR R, rL L. Nghe rất “trống”.
- Drag (ruff): hai nốt nhỏ (đánh nhanh, kiểu double) trước nốt chính.
Lịch tập 15 phút trên pad
- 2 phút: làm nóng, single stroke chậm cùng metronome 60 BPM.
- 5 phút: một rudiment đang học, ba tempo.
- 4 phút: subdivision, đổi giữa nốt đen, móc đơn, triplet.
- 4 phút: áp dụng vào snare + bass drum hoặc vào một pattern rock đơn giản.
Nếu bạn muốn tập mà không ảnh hưởng người khác, bài tập trống tại nhà không làm phiền hàng xóm hướng dẫn chi tiết về pad, trống điện và miếng giảm âm.
Cầm dùi đúng để tay không chấn thương
Kiểu cầm phổ biến là matched grip: hai tay cầm giống nhau. Dùi nằm giữa ngón cái và ngón trỏ ở điểm cân bằng (fulcrum), cách đầu to của dùi khoảng một phần ba chiều dài. Ba ngón còn lại ôm nhẹ như đang cầm một chú chim nhỏ: đủ chắc để không rơi, đủ lỏng để dùi nảy. Nếu sau buổi tập cổ tay hoặc cẳng tay đau nhức, hãy dừng và kiểm tra lại, vì trống không nên gây đau.
Lỗi hay gặp khi mới tập
- Cầm dùi quá chặt làm dùi không nảy và cổ tay mỏi nhanh.
- Nâng dùi quá cao, mất kiểm soát và nhanh hết sức.
- Tay yếu thua tay mạnh: tay thuận đánh to hơn hẳn. Luyện hai tay đều.
- Chỉ tập khi hứng, thay vì vài phút mỗi ngày.
Khi nào cần giáo viên
Cách cầm dùi và độ nảy rất khó tự điều chỉnh, vì sai từ đầu sẽ thành thói quen. Thầy Lý Hoàng Nam dạy bé từ 7 tuổi và ban nhạc rock/pop, còn cô Mai Ngọc Châu mạnh về rudiments, jazz/latin và luyện thi Trinity drum kit. Tham khảo toàn bộ lộ trình ở trang học Trống tại TUNE.
Muốn biết cách bạn cầm dùi có đúng không? Đăng ký học thử 30 phút miễn phí qua trang học phí và lịch học, giáo viên sẽ nhìn tay bạn và đưa lịch tập phù hợp.
