Vấn đề da · Trang chuyên đề
Nám da
Nám là rối loạn tăng sắc tố mạn tính, thường gặp ở phụ nữ châu Á tuổi 25–50, biểu hiện bằng các mảng nâu đối xứng hai gò má. Nám dễ tái phát nên cần phác đồ kiên trì và chống nắng nghiêm ngặt.
Nám là gì?
Nám (melasma) là tình trạng tế bào hắc tố hoạt động quá mức tạo các mảng màu nâu đến nâu xám, thường đối xứng ở gò má, trán, môi trên. Khác với tàn nhang hay đốm nâu, nám liên quan đến nhiều yếu tố cùng lúc: tia UV và ánh sáng nhìn thấy, nội tiết (thai kỳ, thuốc tránh thai), di truyền và cả hệ mạch máu dưới da.
Vì cơ chế phức tạp, không có phương pháp nào làm nám mất hẳn sau một lần. Điều trị hiệu quả là phối hợp: thuốc bôi/uống làm giảm hoạt động hắc tố, thủ thuật năng lượng thấp (laser toning), chống nắng phổ rộng mỗi ngày và tránh các thủ thuật gây viêm mạnh — vốn có thể làm nám đậm hơn.
Nguyên nhân gây nám
Ánh nắng và ánh sáng nhìn thấy
Tia UVA, UVB và ánh sáng xanh kích thích tế bào hắc tố — nguyên nhân hàng đầu làm nám xuất hiện và tái phát.
Nội tiết
Thai kỳ, thuốc tránh thai, liệu pháp hormone làm nám xuất hiện hoặc đậm hơn.
Di truyền và loại da
Người có tiền sử gia đình bị nám, da sẫm màu (Fitzpatrick III–V) có nguy cơ cao hơn.
Viêm và kích ứng
Mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, lột tẩy mạnh, nhiệt độ cao làm da viêm và tăng sắc tố.
Phân loại & mức độ
| Thể / mức độ | Đặc điểm nhận biết | Hướng xử lý |
|---|---|---|
| Nám thượng bì (nông) | Màu nâu sáng, ranh giới rõ, sậm hơn dưới đèn Wood | Đáp ứng tốt hơn với thuốc bôi và laser năng lượng thấp |
| Nám trung bì (sâu) | Màu nâu xám hoặc xanh xám, ranh giới mờ | Cần phác đồ dài, phối hợp thuốc uống, đáp ứng chậm |
| Nám hỗn hợp | Có cả vùng nông và sâu, thường gặp nhất | Phối hợp nhiều phương pháp, theo dõi định kỳ |
| Phân biệt: tàn nhang, đốm nâu | Chấm nhỏ hoặc đốm tròn ranh giới rõ, không đối xứng như nám | Laser picosecond thường đáp ứng tốt |
Khi nào cần gặp bác sĩ da liễu?
- Mảng nâu lan rộng hoặc đậm lên nhanh trong vài tháng
- Đã dùng kem trị nám không rõ nguồn gốc và da bị đỏ, mỏng, giãn mạch
- Đốm sắc tố thay đổi màu, bờ không đều, ngứa hoặc chảy máu (cần loại trừ tổn thương ác tính)
- Nám xuất hiện sau khi bắt đầu dùng thuốc nội tiết
Phác đồ điều trị nám tại NGỌC LAN
Buổi đầu
Chẩn đoán
Soi da, đèn Wood, phân biệt nám – tàn nhang – tăng sắc tố sau viêm
Tuần 1–4
Làm dịu & ức chế sắc tố
Thuốc bôi theo đơn, có thể tranexamic acid đường uống nếu phù hợp, chống nắng
Tháng 1–4
Laser toning năng lượng thấp
1 buổi mỗi 2–4 tuần, đánh giá đáp ứng sau mỗi 3 buổi
Từ tháng 5
Duy trì
Giảm tần suất, thuốc bôi duy trì, tái khám khi vào mùa nắng
Dịch vụ phù hợp
Laser toning điều trị nám
Laser Nd:YAG năng lượng thấp, chiếu nhiều lượt đều trên da giúp phá vỡ dần sắc tố nám…
- Liệu trình
- 6–10 buổi
- Giá
- từ 1.200.000đ
Phác đồ nám phối hợp
Dành cho nám sâu, nám hỗn hợp lâu năm hoặc tái phát: phối hợp thuốc uống, thuốc bôi,…
- Liệu trình
- 8–12 buổi
- Giá
- từ 450.000đ
Laser Picosecond trị tàn nhang, đốm nâu
Xung laser cực ngắn (pico giây) làm vỡ hạt sắc tố thành mảnh rất nhỏ để cơ thể…
- Liệu trình
- 1–3 buổi
- Giá
- từ 800.000đ
Ca thực tế
Xem thêm trong thư viện
Tàn nhang hai gò má sau 2 buổi Picosecond
Kết quả tùy cơ địa và mức độ tuân thủ chăm sóc của mỗi người. Ảnh minh hoạ trên website mẫu (ảnh demo, không phải ca điều trị thật).
Nám mảng hai má — laser toning phối hợp thuốc
Kết quả tùy cơ địa và mức độ tuân thủ chăm sóc của mỗi người. Ảnh minh hoạ trên website mẫu (ảnh demo, không phải ca điều trị thật).
Bài viết chuyên sâu về nám
Câu hỏi thường gặp về nám
Nám có điều trị dứt điểm được không?
Nám là bệnh mạn tính, có xu hướng tái phát khi tiếp xúc nắng hoặc thay đổi nội tiết. Điều trị giúp nám mờ rõ và kiểm soát lâu dài, nhưng cần duy trì chống nắng và tái khám định kỳ.
Laser có làm nám nặng hơn không?
Có thể, nếu dùng năng lượng cao hoặc sai chỉ định. Vì vậy bác sĩ dùng laser toning năng lượng thấp, khoảng cách hợp lý và luôn phối hợp thuốc làm dịu, ức chế sắc tố.
Đang cho con bú có trị nám được không?
Một số phương pháp vẫn an toàn (chống nắng, một số hoạt chất bôi), nhưng thuốc uống thường được hoãn. Bác sĩ sẽ cân nhắc từng trường hợp.
Bao lâu thấy nám mờ?
Thường sau 6–8 tuần bắt đầu thấy mảng nám nhạt hơn; nám sâu cần 3–6 tháng. Kết quả tùy cơ địa.
Nguồn tham khảo
- American Academy of Dermatology — Melasma: Overview
- DermNet — Melasma
- Bộ Y tế — Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh Da liễu (ban hành kèm Quyết định 75/QĐ-BYT, 2015)