Cách học IELTS cho người mất gốc: lộ trình 6 tháng lên 5.0

Người mất gốc hoàn toàn có thể học IELTS và chạm band 5.0 trong khoảng sáu tháng, nếu chia lộ trình thành ba giai đoạn: dựng nền ngữ pháp và từ vựng, làm quen bốn kỹ năng, rồi luyện đề có bấm giờ. Theo máy tính lộ trình của LINGO, đi từ con số 0 lên 5.0 cần khoảng 68 buổi học trên lớp, tương đương 23 tuần với 3 buổi mỗi tuần.

Mất gốc nghĩa là gì khi học IELTS?

Trong lớp học, “mất gốc” thường rơi vào ba tình huống: quên gần hết ngữ pháp sau nhiều năm đi làm, chưa từng học tiếng Anh bài bản ngoài chương trình phổ thông, hoặc học khá nhiều nhưng chỉ đọc hiểu được, nghe và nói rất yếu. Cả ba đều nằm quanh mức IELTS 2.0 đến 3.0, tức A1 đến A2 theo thang CEFR.

Điều đáng mừng là bạn không cần học lại từ bảng chữ cái. Bạn cần biết mình hổng ở đâu: thì của động từ, cấu trúc câu đơn và câu ghép, hay vốn từ thông dụng (ước chừng 1.500 đến 2.000 từ). Bài xếp lớp miễn phí 5 phút của LINGO giúp bạn thấy rõ điều này trước khi chọn lớp.

Hiểu bài thi trước khi học

IELTS gồm bốn bài thi: Listening 30 phút (cộng 10 phút chép đáp án), Reading 60 phút, Writing 60 phút với hai bài, và Speaking 11 đến 14 phút. Mỗi kỹ năng chấm theo thang 0 đến 9, bước nhảy 0.5. Điểm tổng là trung bình cộng bốn kỹ năng, làm tròn đến 0.5 gần nhất.

Ví dụ: Listening 5.5, Reading 5.0, Writing 4.5, Speaking 5.0 cho tổng 20, chia 4 ra đúng 5.0. Vì thế một kỹ năng quá yếu có thể kéo cả bài xuống.

Lộ trình ba giai đoạn từ 2.0 lên 5.0

Nếu bạn đã ở khoảng 3.0, khóa IELTS Nền tảng (48 buổi, 16 tuần) bắt đầu từ giai đoạn 2, vì phần dựng nền đã có sẵn.

Giai đoạn 1: dựng nền, đừng vội luyện đề

Ở chặng này, hãy ưu tiên đúng những thứ xuất hiện dày đặc trong đề thi. Về ngữ pháp là hiện tại đơn, quá khứ đơn, hiện tại hoàn thành, so sánh, câu điều kiện loại 1 và 2, câu bị động cơ bản. Ví dụ:

• She works in a bank. (Cô ấy làm việc ở ngân hàng: hiện tại đơn, nói về nghề nghiệp, thói quen.)
• I have lived here for three years. (Tôi sống ở đây được ba năm rồi: hiện tại hoàn thành, hành động kéo dài đến nay.)
• If I had more time, I would study every day. (Nếu có nhiều thời gian hơn, tôi sẽ học mỗi ngày: câu điều kiện loại 2, điều không có thật ở hiện tại.)

Với từ vựng, hãy học theo cụm thay vì từ lẻ. Người Việt hay nói nhầm “do a decision”, trong khi cụm đúng là make a decision (đưa ra quyết định). Học cả cụm giúp bạn nói và viết đúng ngay từ đầu.

Giai đoạn 2: làm quen từng kỹ năng ở mức vừa sức

Listening và Reading

Với Listening, hãy nghe mỗi đoạn ba lượt: lượt một không nhìn chữ, lượt hai nhìn transcript để tìm chỗ nghe sót, lượt ba nghe lại và đọc theo. Cách này khá chậm nhưng hiệu quả, và bạn có thể xem thêm 6 bẫy thường gặp trong Listening để tránh mất điểm oan. Với Reading, tập gạch từ khóa trong câu hỏi trước khi đọc đoạn văn. Dạng True/False/Not Given hay gây nhầm: Not Given nghĩa là văn bản không nhắc đến, chứ không phải “sai”.

Writing và Speaking

Writing nên đi từ câu đến đoạn. Một câu Task 1 đúng chuẩn: The chart shows that sales rose from 20% to 35% between 2010 and 2020. (Biểu đồ cho thấy doanh số tăng từ 20% lên 35% trong giai đoạn 2010 đến 2020.) Với Speaking, hãy ghi âm 1 phút mỗi ngày về một chủ đề quen thuộc như gia đình, công việc, quê hương, rồi nghe lại để bắt lỗi phát âm.

Giai đoạn 3: luyện đề có bấm giờ

Khi nền đã ổn, hãy làm đề đúng thời gian. Cứ hai tuần một bài Reading trọn 60 phút. Với Writing, dành khoảng 20 phút cho Task 1 và 40 phút cho Task 2, vì Task 2 có trọng số gấp đôi. Nhiều bạn mất gốc dồn 40 phút cho Task 1 và bỏ dở Task 2, rất đáng tiếc.

Lịch tự học mẫu cho người đi làm

• 3 buổi lớp mỗi tuần, mỗi buổi 2 giờ.
• 20 phút từ vựng mỗi ngày (ôn bằng thẻ ghi nhớ hoặc ứng dụng).
• 2 buổi nghe chủ động mỗi tuần, mỗi buổi 30 phút.
• 1 bài viết ngắn mỗi tuần để giáo viên chữa.
• Cuối tuần: 1 bài Reading hoặc Listening có bấm giờ.

Tổng cộng khoảng 10 đến 11 giờ mỗi tuần.

Mẹo của giáo viên: Giảng viên Nguyễn Hoài An (IELTS 8.0, Writing 8.5) khuyên: “Đừng chờ giỏi ngữ pháp rồi mới viết. Mỗi tuần hãy viết ba câu về chính ngày của bạn, dùng đúng cấu trúc vừa học. Viết sai rồi được sửa nhớ lâu hơn đọc mười trang lý thuyết.”

Năm sai lầm làm chậm lộ trình

1. Nhảy thẳng vào đề thi khi chưa nắm ngữ pháp nền.
2. Chỉ học bằng cách xem video, không viết và không nói thành tiếng.
3. Học từ vựng rời rạc, không đặt câu.
4. Bỏ qua Speaking vì ngại, đến sát ngày thi mới luyện.
5. Học đều nhưng không thi thử, nên không biết mình đang ở đâu.

Nếu muốn tính chính xác theo điểm đầu vào của bạn, hãy thử cách tính thời gian học IELTS. Còn nếu muốn bắt đầu ngay, bạn có thể đặt lịch học thử miễn phí 1 buổi và xem các lớp sắp khai giảng ở lịch khai giảng. Khóa IELTS Nền tảng có cam kết đầu ra 5.0 trên bài thi thử cuối khóa, kèm điều kiện đi học từ 85% số buổi.