IELTS Listening: 6 bẫy thường gặp và cách tránh

Phần lớn điểm mất trong IELTS Listening không do nghe không ra, mà do rơi vào sáu bẫy quen thuộc: người nói sửa lại thông tin, số và chính tả, từ đồng nghĩa, giới hạn số từ, lạc câu khi nghe, và phương án gây nhiễu. Nhận ra từng bẫy trước khi vào phòng thi giúp bạn giữ được những câu hoàn toàn nằm trong khả năng của mình.

Cấu trúc bài Listening cần nắm

Listening kéo dài 30 phút, cộng 10 phút chép đáp án sang phiếu, gồm 40 câu, mỗi câu một điểm. Đoạn ghi âm chỉ phát một lần, nên bạn không có cơ hội nghe lại. Bài chia thành bốn phần với độ khó tăng dần.

Bẫy 1: người nói sửa lại thông tin

Đây là bẫy kinh điển ở Section 1. Người nói đưa ra một đáp án rồi sửa ngay sau đó. Ví dụ bạn nghe: The workshop starts at nine thirty… actually, sorry, we have moved it to ten. (Buổi workshop bắt đầu lúc 9 giờ 30… à xin lỗi, chúng tôi đã dời sang 10 giờ.) Đáp án đúng là 10:00. Cách tránh: đừng ghi vội, nghe hết câu và chú ý các từ báo hiệu đổi ý như actually, sorry, I mean, no wait, but.

Bẫy 2: số và chính tả

Hai con số dễ nhầm nhất là các cặp -teen và -ty: fifteen và fifty, fourteen và forty. Với -teen, trọng âm rơi vào âm cuối (four-TEEN); với -ty, trọng âm ở âm đầu (FOR-ty). Về tên riêng, người nói thường đánh vần từng chữ, ví dụ Whitaker, W-H-I-T-A-K-E-R. Hãy luyện viết nhanh bảng chữ cái tiếng Anh theo cách đọc. Lưu ý thêm: nghe “books” mà viết “book” là sai, vì lỗi số ít số nhiều bị tính là sai đáp án.

Bẫy 3: paraphrase (từ đồng nghĩa)

Câu hỏi và đoạn ghi âm hiếm khi dùng cùng từ. Câu hỏi ghi inexpensive thì bài nghe có thể nói it won’t cost much. Bạn cần nghe ý chứ không chờ đúng từ. Cách luyện: mỗi tuần chọn 10 từ trong đề, tự viết hai cách diễn đạt khác, ví dụ increase thành go up, rise, climb.

Bẫy 4: giới hạn số từ

Đề thường ghi NO MORE THAN TWO WORDS AND/OR A NUMBER. Nếu bạn điền ba từ thì dù nghe đúng vẫn bị tính sai. Hãy đọc kỹ yêu cầu của từng phần trong thời gian đọc trước câu hỏi, và gạch chân giới hạn. Một mẹo nhỏ: nếu đáp án nghe được dài hơn giới hạn, hãy rút gọn bằng cách bỏ tính từ không cần thiết, nhưng chỉ khi bản chất đáp án không đổi.

Bẫy 5: lạc câu và mất vị trí

Bạn lỡ một câu, tập trung nghĩ lại câu đó, và bỏ qua luôn hai câu tiếp theo. Cách tránh: nếu chưa nghe được, hãy bỏ qua ngay, đoán một đáp án và chuyển sang câu kế. Câu hỏi luôn theo đúng thứ tự xuất hiện trong bài nghe, nên khi đã mất vị trí, hãy chờ một dấu hiệu chuyển ý như moving on to hay next để nhập lại.

Bẫy 6: phương án gây nhiễu

Ở dạng chọn đáp án, cả ba phương án A, B, C thường đều được nhắc trong bài, nhưng chỉ một đáp án đúng với câu hỏi. Ví dụ câu hỏi hỏi lý do người nói đổi chuyên ngành, mà bài nhắc đến cả học phí, bạn bè và hứng thú thật sự. Người nói chỉ nhấn mạnh what really changed my mind (điều thật sự khiến tôi đổi ý) là hứng thú. Hãy loại trừ phương án bị phủ nhận và chỉ chốt khi nghe được lý do khớp hoàn toàn.

Mẹo của giáo viên: Giảng viên Trần Quốc Bảo (IELTS 8.0, Speaking 8.5) thường dặn lớp Listening: “Trong lúc nghe, hãy ghi đáp án bằng chữ in thường, đừng nhìn lại. Phần kiểm tra chính tả, số ít số nhiều để dành cho 10 phút chép đáp án.”

Kế hoạch luyện trong 4 tuần

1. Tuần 1: chỉ luyện Section 1 và 2, tập nghe số và tên riêng.
2. Tuần 2: thêm Section 3, tập nhận diện từ đổi ý và paraphrase.
3. Tuần 3: luyện Section 4 với bài giảng, tập dự đoán loại từ cần điền.
4. Tuần 4: làm trọn một đề trong 30 phút, chấm điểm và liệt kê bẫy đã mắc.

Khi chấm bài, hãy phân loại lỗi: nghe không ra, nghe ra nhưng chép sai, hay nhầm bẫy. Ba nhóm lỗi cần ba cách sửa khác nhau, và việc phân loại tiết kiệm nhiều thời gian hơn làm thêm đề một cách mù quáng.

Nếu bạn mới bắt đầu, hãy đọc thêm cách học IELTS cho người mất gốc để biết nên đặt Listening ở vị trí nào trong lộ trình. Khóa IELTS Nền tảng có phần nghe chủ động trong mỗi tuần, và bạn có thể làm bài xếp lớp miễn phí để biết điểm xuất phát của mình trước khi đăng ký học thử.