30 phút đầu
Ở lại trung tâm
- Ngồi ở khu theo dõi, không rời cơ sở sớm.
- Quan sát sắc mặt, nhịp thở, phát ban toàn thân hoặc môi sưng.
- Báo ngay điều dưỡng nếu bé tái, khó thở, nôn nhiều hoặc li bì.
- Nhận phiếu hẹn mũi tiếp theo và hướng dẫn tại nhà.
Chăm sóc sau tiêm
Sau tiêm cần lưu ý gì?
Hướng dẫn theo từng chặng: 30 phút đầu, 24 giờ, 2–3 ngày và những dấu hiệu cần gọi bác sĩ ngay. In ra dán tủ lạnh cũng được.
24 giờ đầu
Theo dõi sát tại nhà
- Đo nhiệt độ 4–6 giờ một lần, kể cả ban đêm với bé nhỏ.
- Cho bú hoặc uống nước nhiều hơn, mặc đồ thoáng.
- Chườm mát sạch nếu chỗ tiêm đau, sưng.
- Hạ sốt khi bé sốt từ 38,5 °C hoặc quấy nhiều, đúng liều theo cân nặng và hướng dẫn bác sĩ.
2–3 ngày
Quay lại sinh hoạt
- Hầu hết phản ứng tự hết trong 48–72 giờ.
- Có thể tắm nhẹ nhàng, đi chơi nếu bé khỏe.
- Vết sẹo BCG hoặc cục cứng nhỏ chỗ tiêm có thể còn vài tuần.
- Giữ lịch hẹn mũi tiếp theo trong sổ và Google Calendar.
Khi nào gọi bác sĩ
Đừng chờ đợi
- Sốt từ 39 °C hoặc sốt trên 48 giờ.
- Bé li bì, khó đánh thức, bỏ bú, khóc thét hoặc khóc kéo dài trên 3 giờ.
- Co giật, khó thở, tím tái, nổi mề đay toàn thân hoặc sưng môi, mặt.
- Chỗ tiêm sưng lan rộng nhanh, chảy mủ.
Phân biệt nhanh
Bình thường hay cần đi khám?
Thường gặp, theo dõi tại nhà
- Sốt nhẹ 37,5–38,5 °C trong 1–2 ngày
- Quấy khóc, ngủ nhiều, bú kém hơn một chút
- Đau, đỏ, sưng nhẹ ở chỗ tiêm vài cm
- Mệt, đau cơ, đau đầu nhẹ (người lớn)
- Phát ban nhẹ sau 7–12 ngày với MMR, thủy đậu
Cần gọi bác sĩ hoặc đi cấp cứu
- Sốt từ 39 °C hoặc kéo dài hơn 48 giờ
- Co giật, li bì, khó đánh thức
- Khó thở, thở khò khè, tím môi
- Nổi mề đay toàn thân, sưng môi, mặt, lưỡi
- Khóc thét, khóc kéo dài trên 3 giờ không dỗ được
- Chỗ tiêm sưng lan rộng, nóng, chảy mủ
Chuyện hay nghe
Ba hiểu lầm sau tiêm
Sau tiêm phải kiêng tắm, kiêng gió?
Không cần kiêng quá mức. Bé vẫn được tắm nhanh, mặc đồ thoáng và đi lại nhẹ nhàng.
Bôi dầu, đắp lá lên chỗ tiêm cho mau tan?
Không nên. Chỉ cần chườm mát sạch, tránh xoa bóp hay đắp lá vì dễ nhiễm khuẩn.
Sốt sau tiêm là vắc xin "dỏm"?
Sốt nhẹ cho thấy cơ thể đang đáp ứng miễn dịch. Ngược lại, không sốt không có nghĩa vắc xin không tác dụng.
Đọc thêm: Trẻ bị sốt sau tiêm chủng, xử trí thế nào và chăm bé ngày đầu sau tiêm.
Hỏi đáp sau tiêm
Sau tiêm bé sốt bao nhiêu độ thì cần đi khám?
Sốt nhẹ 37,5–38,5 °C trong 24–48 giờ là thường gặp. Hãy đưa bé đi khám nếu sốt từ 39 °C trở lên, sốt trên 48 giờ, bé li bì, bỏ bú, co giật hoặc khóc thét không dỗ được.
Chỗ tiêm sưng đỏ, có cục cứng có đáng lo?
Sưng đỏ, cứng nhẹ kích thước vài cm trong 2–3 ngày là phản ứng tại chỗ thường gặp. Bạn có thể chườm mát sạch, không xoa bóp mạnh. Đi khám nếu vùng sưng lan rộng nhanh, nóng, chảy mủ hoặc bé sốt cao.
Sau tiêm bé có được tắm không?
Được, tắm nhanh bằng nước ấm, tránh chà xát mạnh vào chỗ tiêm. Nếu bé sốt hoặc quấy nhiều, bạn có thể lau người bằng khăn ấm thay vì tắm bồn.
Sau tiêm bao lâu thì cho ăn dặm hoặc kiêng gì?
Bé vẫn ăn bình thường, ưu tiên sữa và đồ dễ tiêu, bù nước. Không cần kiêng khem đặc biệt, chỉ tránh thức ăn lạ mới cho bé lần đầu trong ngày tiêm để dễ theo dõi dị ứng.
Sau tiêm bao lâu thì được đi chơi, đi học lại?
Nếu bé khỏe, ăn chơi như thường thì có thể đi học lại ngày hôm sau. Nên cho bé nghỉ ngơi nhiều hơn trong 24 giờ đầu và tránh vận động mạnh.
Bé có dấu hiệu lạ sau tiêm?
Gọi ngay để bác sĩ tư vấn. Nếu bé khó thở, tím tái hoặc co giật, hãy đến cơ sở cấp cứu gần nhất.