Tòa án khu vực thay tòa cấp huyện: nộp đơn ở đâu?

Từ ngày 01/7/2025, hệ thống tòa án nhân dân có thay đổi lớn: tòa án nhân dân cấp huyện được tổ chức lại thành tòa án nhân dân khu vực theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2024. Thay đổi này ảnh hưởng đến việc nộp đơn khởi kiện, xác định thẩm quyền và địa chỉ làm việc. Bài viết tóm tắt những điều người dân cần biết.

Điều gì thay đổi?

• Tên gọi: “Tòa án nhân dân cấp huyện” trở thành “Tòa án nhân dân khu vực”. Mỗi tòa khu vực thường phụ trách địa bàn rộng hơn, có thể gồm nhiều xã, phường.
• Thẩm quyền: tòa án khu vực giải quyết sơ thẩm phần lớn các vụ việc dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động và hành chính trước đây thuộc tòa cấp huyện.
• Tòa án nhân dân cấp tỉnh vẫn xét xử phúc thẩm và sơ thẩm các vụ việc có yếu tố nước ngoài hoặc tính chất phức tạp theo luật định.

Nộp đơn ở đâu?

Nguyên tắc xác định thẩm quyền theo lãnh thổ trong Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 không thay đổi: thông thường nộp tại tòa nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc; tranh chấp bất động sản nộp tại nơi có bất động sản; ly hôn thuận tình nộp tại nơi một trong hai bên cư trú. Điểm khác biệt là bạn cần tra cứu tòa án khu vực nào phụ trách địa bàn nơi đó, vì ranh giới có thể khác với tòa cấp huyện trước đây.

Làm thế nào để xác định đúng tòa?

1. Xác định địa chỉ cư trú của bị đơn hoặc nơi có bất động sản tranh chấp.
2. Tra cứu danh sách tòa án khu vực và địa bàn phụ trách trên cổng thông tin của Tòa án nhân dân tối cao hoặc tòa án cấp tỉnh.
3. Gọi bộ phận tiếp nhận đơn của tòa để xác nhận địa chỉ, giờ nhận đơn, hình thức nộp trực tuyến.
4. Nếu đã nộp nhầm, tòa có thể chuyển đơn, nhưng sẽ mất thời gian, hãy kiểm tra trước.

Những vụ việc đã thụ lý trước 01/7/2025

Các vụ việc đang giải quyết được chuyển cho tòa án khu vực tiếp tục xử lý theo quy định chuyển tiếp; bạn không phải nộp lại đơn. Biên lai, thông báo thụ lý cũ vẫn có giá trị; nếu cần liên hệ, hãy dùng thông tin mới của tòa kế thừa.

Ảnh hưởng đến người dân

• Địa điểm nộp hồ sơ có thể xa hơn với một số nơi, nên ưu tiên nộp trực tuyến và theo dõi qua cổng thông tin.
• Thời hiệu khởi kiện và thời hạn tố tụng không thay đổi.
• Luật sư có thể thay bạn làm việc với tòa khi bạn đã ủy quyền hợp lệ.

Xem thêm ly hôn đơn phương cần giấy tờ gì, hướng dẫn dân sự và khu vực phục vụ. Luật sư LS. Đỗ Anh Khôi sẽ giúp bạn xác định đúng tòa có thẩm quyền và chuẩn bị hồ sơ.