Hăm tã ở trẻ sơ sinh: nguyên nhân và cách chăm sóc tại nhà

Hăm tã là tình trạng da vùng mông, bẹn và đùi của bé đỏ lên, đôi khi có nốt nhỏ hoặc trợt da. Đây là vấn đề rất phổ biến, thường cải thiện khi chăm sóc đúng cách. Điều quan trọng là giữ da sạch, khô và được bảo vệ, đồng thời nhận ra những dấu hiệu cần có sự can thiệp của bác sĩ.

Vì sao bé bị hăm tã?

Da của bé mỏng và dễ tổn thương. Các nguyên nhân thường gặp gồm:

• Tã ẩm lâu do nước tiểu, phân tiếp xúc với da; phân còn làm da kích ứng hơn khi bé tiêu chảy.
• Cọ xát giữa tã và da, nhất là khi tã chật hoặc bé hay vận động.
• Kích ứng với khăn ướt có hương liệu, xà phòng mạnh hoặc loại tã không hợp da.
• Nhiễm nấm hoặc vi khuẩn bội nhiễm trên nền da đã tổn thương.
• Thay đổi chế độ ăn của bé hoặc của mẹ nếu bé bú, đôi khi làm phân thay đổi tính chất.

Cách chăm sóc tại nhà từng bước

1. Thay tã sớm và đều đặn, đặc biệt sau khi bé đi ngoài.
2. Rửa nhẹ bằng nước ấm hoặc khăn mềm không hương liệu; thấm khô, không chà xát.
3. Để da thoáng khí vài phút trước khi mặc tã mới. Nếu thời tiết cho phép, cho bé nằm không tã trong thời gian ngắn.
4. Thoa một lớp kem bảo vệ mỏng có kẽm oxid như kem kẽm oxid chống hăm tã lên vùng da sạch và khô, thoa mỗi lần thay tã.
5. Chọn tã đúng cỡ, không buộc quá chặt.

Nếu vùng da ngứa, đỏ do nguyên nhân khác như dị ứng nhẹ, dược sĩ có thể gợi ý sản phẩm làm dịu da như kem bôi giảm ngứa Calamin – Kẽm oxid, nhưng với bé nhỏ hãy hỏi trước khi dùng. Các lưu ý riêng cho từng sản phẩm xem tại trang hăm tã ở trẻ.

Những thói quen nên tránh

• Không dùng phấn rôm rắc dày vì bột dễ vón cục, gây cọ xát và có thể bay vào đường thở của bé.
• Không tự thoa thuốc chứa corticoid hoặc kháng nấm khi chưa có chỉ dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
• Không dùng khăn ướt có cồn hoặc hương liệu mạnh trên vùng da đang tổn thương.
• Không chà xát để làm sạch vết trợt; thấm nhẹ là đủ.

Sản phẩm thường dùng trong chăm sóc vùng tã

Kem chứa kẽm oxid tạo lớp màng chắn giúp hạn chế nước tiểu và phân tiếp xúc trực tiếp với da. Khi dùng, bạn chỉ cần lớp mỏng đều, không cần thoa quá dày. Nếu bé có da rất nhạy cảm hoặc hăm lặp lại nhiều lần, hãy xem lại loại tã, loại khăn và cách vệ sinh. Bạn cũng có thể tham khảo thêm nhóm sản phẩm chăm sóc da trong mục da liễu và vết thương. Việc chuẩn bị sẵn kem chống hăm là một phần của tủ thuốc cho trẻ nhỏ.

Khi nào cần đi khám hoặc hỏi dược sĩ

Hãy đưa bé đi khám nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:

• Vùng da hăm không cải thiện sau 3 đến 4 ngày chăm sóc đúng cách, hoặc nặng lên.
• Có mụn nước, mủ, vết loét hoặc chảy dịch.
• Đỏ rực thành mảng có viền rõ, kèm các chấm đỏ vệ tinh quanh vùng da, nghi ngờ nhiễm nấm.
• Bé sốt, quấy khóc nhiều, bỏ bú hoặc có vẻ đau khi thay tã.
• Hăm lan rộng ra bụng, lưng, hoặc kèm tiêu chảy kéo dài.

Hãy hỏi dược sĩ khi bạn không chắc đó là hăm tã thông thường hay một dạng viêm da khác, khi bé dưới 3 tháng tuổi cần chọn sản phẩm bôi, hoặc khi bạn muốn tìm hiểu thêm cách phòng ngừa lâu dài. Dược sĩ chỉ tư vấn tham khảo; khi nghi ngờ nhiễm trùng, bác sĩ mới là người chẩn đoán và kê thuốc phù hợp.