Phế cầu khuẩn là nguyên nhân thường gặp của viêm phổi, viêm tai giữa và viêm màng não ở trẻ nhỏ. Vắc xin phế cầu liên hợp dùng được từ 6 tuần tuổi, lịch thường gặp là 3 mũi cơ bản lúc 2, 4, 6 tháng và 1 mũi nhắc lúc 12–15 tháng. Bé bắt đầu muộn cần ít mũi hơn, bác sĩ sẽ tính lịch bù theo tuổi hiện tại.
Tóm tắt nhanh: Phế cầu gây nhiều bệnh nặng ở trẻ nhỏ: viêm phổi, viêm màng não mủ, nhiễm trùng huyết, viêm tai giữa. Vắc xin giúp giảm đáng kể nguy cơ và mức độ nặng của bệnh phế cầu, nhưng không phòng được mọi nguyên nhân viêm phổi khác.
Đây là một mũi dịch vụ phổ biến trong lịch tiêm chủng cho trẻ 0–6 tuổi. Thông tin mang tính tham khảo, lịch cụ thể do bác sĩ quyết định.
Phế cầu khuẩn gây những bệnh gì ở trẻ?
Phế cầu khuẩn thường cư trú ở mũi họng của trẻ khỏe mạnh và lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi. Khi gặp điều kiện thuận lợi như bé vừa bị cảm, sức đề kháng giảm, vi khuẩn có thể gây ra:
- Viêm tai giữa: bé quấy khóc, kéo tai, sốt, bỏ bú.
- Viêm phổi: sốt, ho, thở nhanh, rút lõm lồng ngực.
- Viêm màng não mủ: sốt cao, nôn, li bì, thóp phồng, co giật; là bệnh rất nặng, có thể để lại di chứng.
- Nhiễm trùng huyết: sốt cao, da nổi bông, tình trạng suy sụp nhanh.
Trẻ dưới 2 tuổi, trẻ đi nhà trẻ sớm, trẻ có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch là những nhóm cần được quan tâm hơn.
Lịch tiêm phế cầu cho trẻ
| Mũi | Thời điểm tham khảo |
|---|---|
| Mũi 1 | 2 tháng tuổi |
| Mũi 2 | 4 tháng tuổi |
| Mũi 3 | 6 tháng tuổi |
| Mũi nhắc | 12–15 tháng tuổi |
Có thể tiêm cùng buổi với vắc xin 6 trong 1 nhưng ở vị trí khác nhau; bác sĩ sẽ sắp xếp để bé ít bị sốt. Các loại thường gặp gồm Prevenar 13, Vaxneuvance và Synflorix. Thông tin chi tiết và giá tham khảo có ở trang vắc xin phế cầu cho trẻ em.
Bé bắt đầu muộn thì sao?
Nếu bé đến lần đầu khi đã hơn 7 tháng hoặc đã 1 tuổi, bạn không cần lo là "quá muộn". Trẻ bắt đầu muộn cần ít mũi hơn lịch chuẩn nhưng vẫn phải đủ liệu trình. Số mũi chính xác phụ thuộc vào tuổi lúc bắt đầu và loại vắc xin, nên bác sĩ sẽ là người tính lịch bù. Điều quan trọng là mang theo sổ tiêm chủng và đến sớm.
Phế cầu 13 và phế cầu 15 khác nhau thế nào?
Con số chỉ số tuýp phế cầu khuẩn mà vắc xin bao phủ. Cả hai đều là vắc xin liên hợp dùng được từ 6 tuần tuổi. Việc chọn loại nào tùy tuýp đang lưu hành, nguồn vắc xin và tình trạng của bé, nên hãy trao đổi với bác sĩ. Dù chọn loại nào, điều quan trọng nhất vẫn là tiêm đủ mũi, đúng lịch.
Phản ứng sau tiêm và ai cần hoãn
Phản ứng thường gặp gồm đau, sưng nhẹ tại chỗ tiêm, sốt nhẹ, quấy khóc, ngủ nhiều trong 1–2 ngày. Hoãn tiêm khi bé đang sốt, ho nhiều hoặc nhiễm đường hô hấp cấp. Không tiêm khi bé từng dị ứng nặng với thành phần vắc xin hoặc sau mũi trước.
Tại nhà, bạn nên đo nhiệt độ, cho bé bú nhiều hơn, mặc đồ thoáng. Chỉ dùng thuốc hạ sốt khi cần và hỏi bác sĩ liều theo cân nặng. Xem thêm hướng dẫn trong trang sau tiêm cần lưu ý.
Khi nào cần đưa bé đi khám ngay?
- Sốt cao trên 39 °C hoặc sốt kéo dài quá 48 giờ sau tiêm.
- Bé thở nhanh, rút lõm lồng ngực, thở rít, tím môi.
- Li bì, khó đánh thức, bỏ bú, nôn nhiều hoặc thóp phồng.
- Co giật, cổ cứng, nổi ban kèm chấm xuất huyết.
- Chảy mủ tai, sốt, bé khóc dữ dội không dỗ được.
Đã tiêm phế cầu có còn viêm phổi không?
Bé vẫn có thể bị viêm phổi do virus hoặc vi khuẩn khác. Vắc xin giúp giảm đáng kể nguy cơ và mức độ nặng của bệnh phế cầu, không phòng được mọi nguyên nhân viêm phổi. Vì vậy, rửa tay, giữ ấm, hạn chế tiếp xúc người ốm và tiêm các vắc xin khác như cúm vẫn rất cần thiết.
Cần tư vấn lịch cho bé nhà bạn? Hãy thử công cụ lịch tiêm cá nhân hoặc đặt lịch tiêm để bác sĩ khám sàng lọc. Đây là thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Nội dung mang tính tham khảo theo khuyến cáo chung, không thay thế khám và tư vấn trực tiếp. Lịch tiêm cụ thể do bác sĩ quyết định theo thể trạng từng người.
