Có, bạn nên tiêm vắc xin cúm mỗi năm. Virus cúm liên tục biến đổi nên vắc xin được cập nhật theo chủng lưu hành, và kháng thể cũng giảm dần sau vài tháng. Vắc xin cúm dùng được từ 6 tháng tuổi, đặc biệt đáng cân nhắc với trẻ nhỏ, thai phụ, người cao tuổi và người có bệnh nền.
Tóm tắt nhanh: Vắc xin cúm mùa tiêm từ 6 tháng tuổi. Trẻ 6 tháng đến dưới 9 tuổi tiêm lần đầu cần 2 mũi cách nhau 4 tuần, các năm sau 1 mũi mỗi năm. Người từ 9 tuổi tiêm 1 mũi mỗi năm. Tiêm xong khoảng 2 tuần cơ thể mới có kháng thể đầy đủ.
Cúm khác cảm lạnh thông thường thế nào?
Cảm lạnh thường nhẹ, khởi phát từ từ với sổ mũi, hắt hơi. Cúm thường khởi phát đột ngột: sốt cao, ớn lạnh, đau nhức người, mệt lả, đau đầu, ho khan. Bé có thể quấy, bỏ bú hoặc bỏ ăn. Phần lớn người khỏe mạnh hồi phục sau khoảng một tuần, nhưng cúm có thể diễn tiến nặng, gây viêm phổi, nhất là ở trẻ nhỏ, thai phụ, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính như hen, tim mạch, tiểu đường.
Vì sao phải tiêm lại mỗi năm?
- Virus cúm biến đổi liên tục, nên chủng lưu hành năm nay có thể khác năm trước.
- Miễn dịch sau tiêm giảm dần theo thời gian.
- Thành phần vắc xin được điều chỉnh hằng năm để sát với chủng đang lưu hành.
Tiêm vắc xin không bảo đảm tuyệt đối sẽ không mắc cúm, nhưng nếu vẫn mắc thì bệnh thường nhẹ hơn và ít biến chứng hơn. Vắc xin cũng không phòng được các virus gây cảm lạnh thông thường.
Ai nên ưu tiên tiêm cúm?
- Trẻ từ 6 tháng tuổi, nhất là trẻ đi nhà trẻ, mẫu giáo.
- Phụ nữ mang thai (ở mọi thời điểm của thai kỳ, theo tư vấn của bác sĩ).
- Người từ 50 tuổi trở lên.
- Người có bệnh nền: hen, bệnh phổi mạn, tim mạch, tiểu đường, suy giảm miễn dịch.
- Người chăm sóc trẻ nhỏ và nhân viên y tế.
Trẻ dưới 6 tháng chưa tiêm được, vì vậy mẹ tiêm cúm khi mang thai và cả nhà cùng tiêm sẽ tạo lớp bảo vệ gián tiếp cho bé. Thai phụ có thể đọc thêm bài mẹ bầu nên tiêm những mũi nào.
Lịch tiêm cúm theo tuổi
| Đối tượng | Số mũi | Ghi chú |
|---|---|---|
| Trẻ 6 tháng đến dưới 9 tuổi, tiêm lần đầu | 2 mũi | Cách nhau 4 tuần |
| Trẻ dưới 9 tuổi, các năm sau | 1 mũi mỗi năm | Theo tư vấn của bác sĩ nếu bé từng tiêm không đều |
| Người từ 9 tuổi trở lên | 1 mũi mỗi năm | Nên tiêm trước mùa cúm |
| Mẹ bầu | 1 mũi | Mọi thời điểm của thai kỳ, theo tư vấn của bác sĩ |
Thời điểm thường được khuyến nghị là trước mùa cúm, khoảng tháng 4–5 và tháng 9–10 ở nước ta. Bạn có thể xem vị trí mũi cúm trong tổng thể các mũi năm đầu ở bài lịch tiêm chủng cho trẻ 0–6 tuổi. Giá tham khảo một mũi cúm trong bảng giá demo là 355.000 đồng.
Ai cần hoãn hoặc hỏi bác sĩ trước khi tiêm?
- Người từng phản ứng nặng sau mũi cúm trước hoặc dị ứng nặng với thành phần vắc xin.
- Người dị ứng nặng với trứng: bác sĩ sẽ chọn loại vắc xin phù hợp.
- Người đang sốt cao hoặc bệnh cấp: nên chờ khỏi.
- Người có tiền sử hội chứng Guillain-Barré trong 6 tuần sau mũi cúm trước: cần hỏi bác sĩ.
Sau tiêm cúm có thể gặp gì?
Thường chỉ đau, đỏ chỗ tiêm, sốt nhẹ, mệt và đau cơ trong một đến hai ngày. Vắc xin cúm bất hoạt không gây cúm. Nếu bạn thấy mệt sau tiêm, đó là phản ứng của hệ miễn dịch chứ không phải bị cúm.
Khi nào cần đưa bé đi khám ngay?
- Sốt cao liên tục trên 39 °C hoặc sốt không giảm sau 2–3 ngày.
- Thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực, tím môi.
- Bé li bì, bỏ bú, bỏ ăn, nôn nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước (tiểu ít, môi khô).
- Co giật hoặc đau tai, đau ngực dữ dội.
- Bé đang có bệnh nền (hen, tim) mà ho khò khè tăng nhanh.
Phòng cúm ngoài tiêm vắc xin
Rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp, che miệng khi ho và cho bé nghỉ học khi sốt. Cúm cũng làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn, nên nhóm nguy cơ có thể cân nhắc thêm vắc xin phòng viêm phổi do phế cầu. Người từ 50 tuổi có thể tham khảo tiêm ngừa zona.
Để biết thời điểm tiêm cúm phù hợp cho từng thành viên trong nhà, bạn dùng công cụ lịch tiêm cá nhân hoặc đặt lịch tại trang đặt lịch tiêm.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa. Lịch tiêm cụ thể do bác sĩ quyết định theo thể trạng của từng người.
Nội dung mang tính tham khảo theo khuyến cáo chung, không thay thế khám và tư vấn trực tiếp. Lịch tiêm cụ thể do bác sĩ quyết định theo thể trạng từng người.
