Cốm làng Vòng

Mùi lúa non đầu thu

Hà Nội vào thu có mùi gì? Có người nói là mùi hoa sữa, có người nói là mùi cốm. Cốm làng Vòng của bà Nguyễn Thị Nhàn mang đúng cái hương mát, ngai ngái, thơm tinh khiết của hạt lúa nếp vừa chín sữa, gói trong lá sen xanh.

Làng Vòng và những đêm không ngủ

Làng Vòng thuộc Dịch Vọng, nay nằm giữa phố xá nhưng người trong làng vẫn giữ nghề làm cốm từ nhiều đời. Vào mùa, họ gặt lúa nếp hoa vàng khi hạt còn mềm, còn sữa, thường là trong khoảng đầu thu. Lúa gặt về là phải làm ngay, để lâu hạt cứng, cốm sẽ mất màu.

Công đoạn từ hạt lúa đến miếng cốm

Hạt lúa được tuốt, rang nhẹ trên chảo gang, lửa đều tay để vỏ khô mà nhân không cháy. Rồi lúa được giã trong cối đá bằng chày gỗ, thường vào ban đêm cho mát, tiếng chày thịch thịch vọng ra tận ngõ. Sau đó cốm được sàng để loại vỏ trấu, chỉ giữ lại phần hạt xanh dẻo.

• Nếp hoa vàng, gặt non khi còn sữa.
• Rang lửa nhỏ, giã bằng cối đá và chày gỗ.
• Gói lá sen hoặc lá dong để giữ hương và độ ẩm.

Ăn sao cho đúng điệu

Cốm ngon nhất khi ăn ngay: bóc lá, nhón từng chút, nhai chậm để thấy vị ngọt bùi rồi hậu thơm mát. Người Hà Nội hay ăn kèm chuối tiêu chín, hoặc bày cạnh ấm trà sen. Cốm cũng là nguyên liệu của chả cốm, xôi cốm, nhưng nhiều người vẫn thích ăn nguyên bản.

Hộp bốn trăm gam này được làm từ mẻ mới trong mùa. Nếu bạn xa đặc sản Hà Nội, hãy để một gói cốm trên bàn, rót thêm chén Trà sen Tây Hồ ướp tay và để thu tự đến. Cốm thuộc nhóm đặc sản bánh cho những ai thích quà quê thanh nhẹ.

Ghi chú từ người làm

Cốm là món của mùa, chỉ ngon nhất vào khoảng đầu thu khi lúa nếp vừa chín sữa. Bà Nhàn thường dặn khách đừng ép cốm quá chặt khi mang đi xa, vì hạt dễ dập và mất độ tơi. Hộp bốn trăm gam được gói lỏng tay trong lá sen, giữ độ ẩm vừa đủ cho một chuyến đường dài mà cốm vẫn xanh mướt.