Rượu ngô men lá Hà Giang

Chai rượu mang hơi thở cao nguyên đá

Cao nguyên đá Đồng Văn mùa thu gió lạnh buốt, đá xám dựng ngược trời. Trong cái lạnh ấy, người Mông ở Phó Bảng nấu rượu từ ngô nương, men lá thuốc rừng. Rượu ngô men lá của ông Vàng Seo Sử trong vắt, thơm mùi ngô rang và mang vị ấm nhẹ, đậm cái nghĩa tình nơi núi cao.

Phó Bảng và những nồi rượu mùa thu

Thị trấn Phó Bảng nằm trên cao hơn một nghìn mét, ngô được trồng ngay trong những hốc đá nhỏ. Sau mùa gặt, ông Sử chọn ngô vàng hạt chắc, xay thô rồi đồ chín. Men được làm từ hàng chục loại lá, rễ rừng, giã nhỏ, vo viên rồi phơi gió trước khi dùng.

Công việc từ nồi đồ đến chai rượu

Ngô chín được rải ra mẹt, trộn men và ủ khoảng năm đến bảy ngày cho lên men. Sau đó, hỗn hợp cho vào nồi chưng cất bằng củi, hơi rượu theo ống tre chảy xuống. Phần rượu đầu mạnh thường được tách riêng, phần giữa êm và trong vắt mới được giữ lại để đóng chai.

• Ngô nương vàng, hạt chắc, xay thô.
• Men lá từ nhiều loại lá, rễ rừng, phơi gió.
• Chưng cất củi, chỉ lấy phần rượu giữa êm và trong.

Cảm nhận khi nhấp

Rượu có mùi ngô rang thoang thoảng, thêm chút hương lá thơm nhẹ. Nhấp một ngụm, vị đầu ấm rồi lan xuống ngực, hậu êm và không gắt. Người vùng cao thường uống nhỏ chén, kể chuyện chậm rãi bên bếp, không ai uống vội.

Sản phẩm dành cho người từ 18 tuổi trở lên, uống có trách nhiệm. Từ đặc sản Tuyên Quang, chai rượu thuộc nhóm đặc sản rượu, thường được chọn cùng Thịt trâu gác bếp làm bộ quà bàn nhậu, hoặc cùng công thức thịt trâu gác bếp xào tỏi và dưa cải cho bữa cơm cuối tuần.

Ghi chú từ người làm

Rượu ngô của ông Sử được nấu theo mùa ngô, sau khi gặt xong người trong bản mới có ngô khô để nấu. Vì làm thủ công nên mỗi nồi có hương vị hơi khác nhau, nhưng đều giữ nét êm và thơm ngô. Mỗi chai đều được đóng nút chắc, bọc giấy bảo vệ trước khi gửi đi xa để tránh va đập.