Bé bám chặt vào chân mẹ, mắt đỏ hoe, miệng gọi “mẹ ơi đừng đi”. Mẹ cố mỉm cười, trong lòng như bị ai bóp nghẹt. Khoảng 8 giờ sáng ở cổng trường nào cũng có cảnh ấy. Cô muốn nói với bố mẹ trước: bé khóc không có nghĩa bé không hợp trường, và bố mẹ không phải là người cha, người mẹ tồi.
Vì sao bé khóc khi chia tay
Với bé nhỏ, bố mẹ là nơi an toàn lớn nhất. Khi người ấy rời đi, bé chưa đủ khả năng hiểu “mẹ sẽ quay lại lúc 5 giờ chiều”. Khái niệm thời gian của bé còn rất mơ hồ. Tiếng khóc là cách bé nói: “Con đang lo và con cần ai đó giúp con bình tĩnh lại”.
Các nhà nghiên cứu phát triển trẻ thường ghi nhận rằng lo âu khi chia tay là một giai đoạn bình thường, thường rõ trong khoảng từ 8 tháng đến 3 tuổi, và có thể quay lại ở tuổi lớn hơn mỗi khi bé chuyển môi trường, sau kỳ nghỉ dài hoặc sau một lần ốm. Nó là dấu hiệu bé đã gắn bó, không phải dấu hiệu có điều gì sai.
Bảy cách đồng hành tại cổng lớp
- Chào tạm biệt ngắn và có nghi thức. Một cái ôm, một cái chạm tay, một câu quen thuộc như “Mẹ yêu con, chiều mẹ đón”. Làm giống nhau mỗi ngày để bé biết điều gì sắp xảy ra.
- Đừng lẻn đi. Nghe lạ nhưng lẻn đi khiến bé luôn phải canh chừng bạn. Hãy nói thật: “Mẹ đi làm nhé”, dù bé có khóc.
- Gọi tên cảm xúc. “Con buồn vì mẹ đi. Mẹ hiểu.” Bé thấy cảm xúc của mình được thừa nhận nên nhanh nguôi hơn.
- Cho bé một việc để mong chờ. “Hôm nay lớp có tưới cây. Con tưới giúp cô nhé.”
- Giao bé cho cô, không kéo dài. Càng ở lâu, bé càng khó buông. Mười đến ba mươi giây là đủ.
- Nhờ cô nhắn tin hoặc gửi ảnh. Sau 15–30 phút, cô có thể báo “bé đã nín và đang chơi”. Bố mẹ yên tâm hơn nhiều.
- Đúng giờ đón. Mỗi lần mẹ đón đúng lời hứa, bé tích lũy niềm tin rằng chia tay chỉ là tạm thời.
Những điều bố mẹ thường vô tình làm
- Hứa suông: “Mẹ ra mua đồ rồi quay lại ngay.” Khi mẹ không quay lại, bé càng khóc to hơn lần sau.
- Dọa hoặc mắng: “Khóc nữa mẹ không thương nữa.” Bé sẽ hiểu rằng cảm xúc của mình bị từ chối.
- Quay lại nhiều lần: mỗi lần quay lại bé hy vọng mình khóc là mẹ ở lại, nên khóc lâu hơn.
- Dỗ bằng kẹo, đồ chơi: khó duy trì và làm lệch ý nghĩa của buổi chia tay.
“Có bé ngày nào cũng khóc 10 phút đầu. Cô không bắt bé nín. Cô ngồi xuống bên cạnh, nói: ‘Cô ở đây. Khi nào con sẵn sàng, mình cùng làm bánh.’ Sáng thứ tám, bé tự cầm tay cô đi vào lớp.” — Cô Ngọc Lan, giáo viên lớp Mầm Non Xanh
Ở nhà, bố mẹ có thể chuẩn bị gì
Buổi tối trước đó, hãy đọc cho bé một cuốn sách về chuyện đi học, hoặc chơi trò “trốn tìm” để bé thực hành khái niệm “mẹ biến mất rồi lại xuất hiện”. Sáng hôm sau, tránh vội vàng. Một buổi sáng hối hả, bố mẹ căng thẳng, thì bé càng bám.
Cho bé mang theo một món nhỏ gợi nhớ nhà, như chiếc khăn mẹ hay dùng hoặc tấm ảnh gia đình, nếu lớp cho phép. Bé không dùng nó như đồ chơi mà như điểm tựa cảm xúc.
Trên đường đến lớp, hãy nói chuyện nhẹ nhàng, đừng lặp đi lặp lại “đừng khóc nhé”. Câu ấy tập trung bé vào chính điều đáng sợ.
Khi nào cần tìm thêm hỗ trợ
Hầu hết bé cải thiện sau 2–6 tuần. Nếu sau một thời gian dài bé vẫn khóc hơn 30 phút mỗi sáng, ăn ngủ kém rõ, hoặc có biểu hiện đau bụng, nôn khi sắp đến lớp, hãy trao đổi với cô giáo và bác sĩ nhi để cùng xem xét. Một số bé cần thêm thời gian, một số cần điều chỉnh giờ đón hoặc người đưa.
Nếu bạn là cha mẹ của bé sắp vào nhà trẻ, danh sách chuẩn bị trước ngày đầu đi học sẽ giúp ích. Còn nếu bé còn sợ vì thay đổi giờ ngủ, hãy xem cách giúp bé ngủ trưa ở trường.
Một lời nhắn gửi bố mẹ
Bố mẹ cũng được phép buồn. Nhưng hãy tin: mỗi sáng bé khóc rồi nín, bé đang học một bài học lớn là “mình có thể xa mẹ mà vẫn ổn, và mẹ sẽ quay lại”. Ở Mầm Xanh, các cô được dặn ưu tiên làm bạn với bé trước khi nghĩ tới giáo án. Nếu muốn xem cô đón bé thế nào, mời bạn đặt lịch tham quan vào đúng giờ đón buổi sáng.
