Nổi mẩn ngứa, dị ứng: xử trí tại nhà và cảnh báo nguy hiểm

Nổi mẩn ngứa: trả lời nhanh

Nổi mẩn ngứa, mề đay thường xuất hiện khi cơ thể phản ứng với thức ăn, thuốc, thời tiết, côn trùng cắn hoặc hóa chất. Nhiều trường hợp nhẹ có thể giảm khi tránh yếu tố nghi ngờ và dùng thuốc kháng histamin hoặc kem làm dịu theo hướng dẫn. Tuy nhiên, nổi mẩn kèm khó thở, sưng môi, sưng mặt, chóng mặt có thể là phản ứng dị ứng nặng và cần cấp cứu ngay. Bạn có thể xem trang dị ứng, ngứa, nổi mề đay để biết cách chuẩn bị thông tin khi cần hỏi dược sĩ.

Nhận diện các dạng phát ban thường gặp

• Mề đay: những mảng đỏ hoặc sẩn phù nổi cao, ngứa, xuất hiện và mất đi trong vài giờ, có thể di chuyển chỗ.
• Viêm da tiếp xúc: da đỏ, ngứa, bong tróc ở vùng chạm vào chất gây kích ứng (hóa chất, mỹ phẩm, kim loại).
• Côn trùng cắn: nốt đỏ, ngứa quanh vết cắn.
• Phát ban kèm sốt ở trẻ em: có thể liên quan nhiễm virus và cần bác sĩ đánh giá.

Xử trí tại nhà khi ngứa nhẹ

1. Tránh tiếp xúc với yếu tố nghi ngờ: thực phẩm mới ăn, mỹ phẩm, thuốc, bột giặt.
2. Tắm nước mát, mặc quần áo cotton rộng; tránh gãi mạnh làm trầy da.
3. Chườm mát lên vùng ngứa trong thời gian ngắn.
4. Cắt ngắn móng tay, nhất là ở trẻ nhỏ.
5. Ghi lại những gì đã ăn, uống, tiếp xúc trong 24 giờ trước để báo bác sĩ hoặc dược sĩ.

Sản phẩm thường dùng

Hai nhóm này chỉ giúp giảm triệu chứng, không xác định nguyên nhân. Nếu mề đay tái đi tái lại hoặc kéo dài trên vài tuần, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì tự dùng thuốc dài ngày. Không dùng kem bôi chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ hoặc dược sĩ, nhất là ở vùng da mặt và trẻ nhỏ.

Kháng histamin cho trẻ em

Liều thuốc kháng histamin cho trẻ phụ thuộc độ tuổi và cân nặng; bạn không nên tự cho trẻ dùng thuốc dành cho người lớn. Hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước.

Dấu hiệu dị ứng nặng cần cấp cứu ngay

• Khó thở, thở rít, tức ngực.
• Sưng môi, lưỡi, mặt hoặc họng.
• Chóng mặt, choáng váng, ngất xỉu hoặc mạch nhanh.
• Nôn nhiều, đau bụng dữ dội ngay sau khi tiếp xúc với thức ăn hoặc thuốc nghi ngờ.
• Phát ban lan rộng kèm sốt, loét miệng hoặc bong tróc da.

Nếu có những dấu hiệu này, hãy gọi 115 hoặc đến cơ sở cấp cứu gần nhất ngay, không chờ đợi tại nhà.

Phân biệt với nghẹt mũi, hắt hơi do dị ứng

Dị ứng cũng có thể biểu hiện ở đường hô hấp trên với hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong. Trường hợp này bạn có thể xem bài nghẹt mũi: viêm mũi dị ứng hay cảm lạnh để phân biệt, và nhóm dị ứng, mũi xoang để tham khảo sản phẩm.

Khi nào nên hỏi dược sĩ

Hãy hỏi dược sĩ nếu bạn nghi dị ứng với một loại thuốc, đang mang thai hoặc cho con bú, muốn dùng thuốc cho trẻ em, hay đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính. Nếu bạn nghi nổi mẩn do thuốc đang dùng, hãy ngưng thuốc nghi ngờ khi có hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ và đừng tự uống lại. Dược sĩ cũng có thể gợi ý đi khám chuyên khoa dị ứng khi cần.