Chi phí & tài chính
Chi phí xe điện và xe xăng sau 5 năm: tính từng đồng
Câu hỏi quen thuộc nhất mà chúng tôi nhận được tại showroom là: “Xe điện rẻ hơn xe xăng thật không?”. Câu trả lời trung thực là có, ở phần chi phí vận hành, nhưng chênh lệch bao nhiêu phụ thuộc vào cách bạn sạc và đi bao nhiêu. Bài viết này đặt giả định lên bàn và tính từng bước để bạn tự kiểm chứng.
Những giả định dùng trong bài
Mọi con số dưới đây là giả định minh họa, không phải báo giá. Bạn có thể thay bằng số liệu của mình trong công cụ tính chi phí sử dụng.
- Xe xăng tiêu thụ 8 L/100 km, giá xăng 24.000 đồng/L.
- Điện sạc tại nhà 3.000 đồng/kWh; sạc công cộng 4.000 đồng/kWh.
- Quãng đường 1.500 km mỗi tháng, tức 18.000 km mỗi năm và 90.000 km sau 5 năm.
- Bảo dưỡng định kỳ: khoảng 6 triệu đồng/năm cho xe xăng, 3 triệu đồng/năm cho xe điện.
Mức tiêu thụ điện của từng mẫu xe
Mức tiêu thụ ước tính bằng dung lượng pin chia quãng đường công bố, nhân 100. Ví dụ Aeon S: 75 / 520 x 100 = khoảng 14,4 kWh/100 km. Xe xăng giả định tốn 8 x 24.000 = 192.000 đồng cho mỗi 100 km.
| Mẫu xe | kWh/100 km | Sạc nhà (đồng/100 km) | Sạc công cộng (đồng/100 km) |
|---|---|---|---|
| Nova City | 13,7 | 41.100 | 54.800 |
| Aeon S | 14,4 | 43.200 | 57.600 |
| Aeon GT | 14,7 | 44.100 | 58.800 |
| Nova R | 16,4 | 49.200 | 65.600 |
| Orion 5 | 17,7 | 53.100 | 70.800 |
| Orion 7 | 18,6 | 55.800 | 74.400 |
Quãng đường công bố là số liệu thử nghiệm; thực tế đi cao tốc hoặc bật điều hòa lâu sẽ tiêu thụ nhiều hơn một chút, nên hãy xem bảng như mức tham chiếu.
Phép tính cho 1.500 km mỗi tháng
1.500 km bằng 15 lần 100 km. Chúng ta dùng Aeon S làm ví dụ.
Xe xăng
15 x 192.000 = 2.880.000 đồng mỗi tháng. Một năm là 34.560.000 đồng; 5 năm là 172.800.000 đồng nhiên liệu.
Xe điện, sạc hoàn toàn tại nhà
Điện tiêu thụ: 15 x 14,4 = 216 kWh mỗi tháng. Chi phí: 216 x 3.000 = 648.000 đồng. Một năm khoảng 7.776.000 đồng; 5 năm khoảng 38.880.000 đồng.
Kịch bản hỗn hợp: 80% sạc nhà, 20% sạc công cộng
216 kWh chia thành 172,8 kWh sạc nhà (518.400 đồng) và 43,2 kWh sạc công cộng (172.800 đồng), tổng 691.200 đồng mỗi tháng. Một năm khoảng 8.294.400 đồng; 5 năm khoảng 41.472.000 đồng.
Cộng bảo dưỡng và tổng sau 5 năm
| Khoản mục (5 năm) | Xe xăng | Xe điện (80% nhà, 20% công cộng) |
|---|---|---|
| Nhiên liệu hoặc điện | 172,8 triệu | 41,5 triệu |
| Bảo dưỡng | 30 triệu | 15 triệu |
| Tổng | 202,8 triệu | 56,5 triệu |
Chênh lệch khoảng 146 triệu đồng sau 5 năm, tức trung bình gần 2,4 triệu đồng mỗi tháng. Nếu sạc gần như hoàn toàn ở nhà, mức chênh lên khoảng 149 triệu đồng.
Thử với một chiếc SUV: Orion 5
Nếu gia đình bạn cần xe gầm cao, hãy áp dụng cùng cách tính cho Orion 5, tiêu thụ khoảng 17,7 kWh/100 km. Mỗi tháng đi 1.500 km tương đương 15 x 17,7 = 265,5 kWh. Với tỷ lệ 80% sạc nhà và 20% sạc công cộng, chi phí là 212,4 x 3.000 + 53,1 x 4.000 = 637.200 + 212.400 = 849.600 đồng mỗi tháng. Một năm khoảng 10,2 triệu đồng, 5 năm khoảng 51 triệu đồng tiền điện. Cộng 15 triệu đồng bảo dưỡng theo giả định, tổng khoảng 66 triệu đồng, so với 202,8 triệu đồng của xe xăng, chênh khoảng 137 triệu đồng.
Như vậy xe lớn hơn tốn điện hơn, nhưng lợi thế vận hành vẫn rõ rệt. Điều đáng chú ý là chênh lệch giữa các mẫu điện (Nova City so với Orion 7 khoảng 14.700 đồng mỗi 100 km khi sạc nhà) nhỏ hơn nhiều so với chênh lệch giữa điện và xăng.
Khoản tiết kiệm này bù được bao nhiêu giá mua?
Hãy thử một ví dụ giả định: chiếc xe xăng bạn đang cân nhắc rẻ hơn xe điện 300 triệu đồng. Khoản tiết kiệm vận hành khoảng 146 triệu đồng sau 5 năm mới bù được gần một nửa khoảng cách đó; phần còn lại có thể được bù bằng giá trị bán lại, ưu đãi nếu có hoặc đơn giản là sự êm ái khi lái. Khi quãng đường mỗi tháng tăng lên, thời gian hoàn vốn ngắn lại; khi bạn đi ít, nó dài hơn. Vì vậy câu trả lời trung thực không phải “xe điện luôn lời hơn”, mà là “xe điện có lợi nhất với người đi nhiều và có chỗ sạc nhà”.
Những điều bảng tính không nói hộ bạn
- Giá mua: xe điện thường có giá cao hơn xe xăng cùng phân khúc, nên khoản tiết kiệm vận hành chỉ bù một phần chênh lệch. Hãy xem tính trả góp để thấy ảnh hưởng đến dòng tiền hằng tháng.
- Giá điện và giá xăng: đều biến động; hãy kiểm tra lại giá tại thời điểm bạn tính.
- Giá trị bán lại: phụ thuộc thị trường và sức khỏe pin, xem chương trình bảo hành pin.
- Phí và thuế: theo quy định tại thời điểm biên soạn, một số khoản liên quan đến xe điện có thể khác xe xăng; bạn nên xác nhận lại với cơ quan có thẩm quyền.
Cách tự tính cho trường hợp của bạn
- Ước lượng số km mỗi tháng từ thói quen thật của bạn.
- Chọn mẫu xe quan tâm, ví dụ Orion 5 nếu cần SUV, rồi lấy mức kWh/100 km ở bảng trên.
- Xác định bạn sạc ở đâu nhiều nhất; nếu chưa có chỗ sạc nhà, xem dịch vụ sạc tại nhà.
- Nhân với đơn giá điện và xăng hiện hành rồi cộng bảo dưỡng.
Muốn nói chuyện với người thật, đặt lịch lái thử hoặc đọc thêm các bài khác trên blog.
