Sạc & hạ tầng
Sạc xe điện tại nhà hay trạm công cộng: nên chọn gì
Người mới mua xe điện thường hỏi: “Tôi có nhất thiết phải lắp sạc ở nhà không?”. Không bắt buộc, nhưng đa số chủ xe sau một thời gian đều nhận ra sạc tại nhà là thói quen mang lại nhiều lợi ích nhất. Bài viết này so sánh hai cách sạc để bạn chọn đúng cho hoàn cảnh của mình.
Hai kiểu sạc, hai vai trò
Sạc tại nhà dùng dòng xoay chiều (AC) qua bộ sạc treo tường, công suất thường 7, 11 hoặc 22 kW. Trạm công cộng có cả AC lẫn sạc nhanh dòng một chiều (DC) từ vài chục đến hơn 200 kW. Có thể hình dung sạc nhà như tủ lạnh trong bếp: luôn sẵn sàng, rẻ và tiện. Trạm công cộng giống cửa hàng tiện lợi: tiện khi cần gấp hoặc đi xa, nhưng không phải nơi bạn mua mọi thứ mỗi ngày.
Chi phí: chênh bao nhiêu?
Theo giả định minh họa của chúng tôi, điện tại nhà là 3.000 đồng/kWh và sạc công cộng là 4.000 đồng/kWh, tức công cộng đắt hơn một phần ba. Với Aeon S tiêu thụ khoảng 14,4 kWh/100 km, mỗi 100 km tốn khoảng 43.200 đồng khi sạc nhà và 57.600 đồng khi sạc công cộng, chênh 14.400 đồng. Nếu đi 1.500 km mỗi tháng, chênh lệch là 15 x 14.400 = 216.000 đồng mỗi tháng, khoảng 2,6 triệu đồng mỗi năm. Con số không lớn so với xe xăng (xem bài chi phí 5 năm), nhưng cộng dồn vẫn đáng kể. Giá thực tế thay đổi, bạn nên kiểm tra lại với nhà cung cấp.
Thời gian sạc thực tế
Bảng dưới đây ước tính thời gian sạc từ 10% lên 80% (70% dung lượng pin) bằng AC tại nhà ở công suất tối đa xe hỗ trợ, chưa tính tổn hao và đường cong sạc, cùng thời gian sạc nhanh DC theo thông số công bố.
| Mẫu xe | Pin (kWh) | AC tối đa | 10–80% bằng AC (giờ) | DC tối đa | Sạc nhanh DC (phút) |
|---|---|---|---|---|---|
| Nova City | 52 | 7 kW | khoảng 5,2 | 120 kW | 30 |
| Aeon S | 75 | 11 kW | khoảng 4,8 | 180 kW | 28 |
| Orion 5 | 85 | 11 kW | khoảng 5,4 | 200 kW | 26 |
| Aeon GT | 100 | 22 kW | khoảng 3,2 | 270 kW | 20 |
| Nova R | 100 | 22 kW | khoảng 3,2 | 270 kW | 21 |
| Orion 7 | 110 | 22 kW | khoảng 3,5 | 250 kW | 23 |
Cách tính AC: 70% dung lượng chia công suất sạc, ví dụ Aeon S: 52,5 kWh chia 11 kW, khoảng 4,8 giờ. Tất cả đều dưới 8 tiếng, nghĩa là cắm từ tối đến sáng là đủ.
Khi nào sạc tại nhà là lựa chọn tốt nhất
- Bạn có chỗ đỗ cố định ở nhà phố, biệt thự hoặc bãi xe riêng.
- Quãng đường mỗi ngày dưới 100 km, tức hầu hết nhu cầu đi làm.
- Bạn muốn khởi hành mỗi sáng với pin đầy mà không tốn thời gian ghé trạm.
Đội kỹ thuật của chúng tôi gợi ý bắt đầu từ dịch vụ khảo sát sạc tại nhà, vì cùng một chiếc xe có thể chọn bộ sạc khác nhau tùy nguồn điện nhà bạn.
Một tuần sạc điển hình
Giả sử bạn đi làm 40 km mỗi ngày, 5 ngày một tuần, bằng Aeon S. Quãng đường tuần là 200 km, tương đương 200 / 100 x 14,4 = 28,8 kWh, khoảng 38% dung lượng pin 75 kWh. Với bộ sạc 11 kW, mỗi buổi tối xe chỉ cần cắm khoảng 30 đến 40 phút để bù lại phần đã dùng, dù thực tế bạn có thể cắm cả đêm vì không ảnh hưởng gì. Chi phí điện một tuần khoảng 28,8 x 3.000 = 86.400 đồng. Nếu cùng lượng điện đó sạc công cộng, chi phí là 115.200 đồng. Trong kịch bản này bạn gần như không cần ghé trạm trừ khi đi xa.
Những câu hỏi nên tự hỏi trước khi quyết định
- Nơi đỗ xe qua đêm của tôi có cố định không, và có điện gần đó không?
- Mỗi ngày tôi đi bao nhiêu km, có thường xuyên đi xa cuối tuần không?
- Quanh nhà và nơi làm việc có trạm sạc nào dùng được không?
- Nguồn điện nhà tôi chịu được tải sạc liên tục nhiều giờ không?
- Tôi chấp nhận trả thêm khoảng một phần ba trên mỗi kWh khi sạc ngoài?
Nếu cả năm câu trả lời đều thuận lợi, sạc tại nhà gần như chắc chắn là lựa chọn chính của bạn.
Khi sạc tại nhà chưa khả thi
Nhiều người ở chung cư chưa thể lắp bộ sạc riêng vì nội quy tòa nhà, công suất điện hoặc quy định phòng cháy chữa cháy. Những quy định này có thể thay đổi, vì vậy hãy xin ý kiến ban quản lý và xác nhận lại tại thời điểm bạn làm hồ sơ. Trong lúc chờ, bạn vẫn dùng xe điện tốt nếu có trạm sạc gần nhà hoặc gần nơi làm việc: sạc AC khi đỗ nhiều giờ, DC khi cần nhanh. Bản đồ trạm sạc quanh showroom là điểm khởi đầu để bạn hình dung mật độ điểm sạc trong khu vực.
Chiến lược kết hợp cả hai
- Sạc nhà là mặc định; chỉ sạc đến khoảng 80% cho nhu cầu thường ngày.
- Sạc công cộng cho chuyến đi xa: lên kế hoạch dừng khoảng 2 đến 3 giờ một lần.
- Dùng sạc AC công cộng khi đỗ xe lâu, giữ sạc nhanh DC cho lúc thật sự cần.
- Theo dõi hóa đơn điện hằng tháng để biết kịch bản của mình có hợp lý không.
Mẹo nhỏ khi sạc công cộng
Kiểm tra đầu nối tương thích trước khi đến, mang theo phương án dự phòng và di chuyển xe ngay khi sạc xong. Với Orion 7, công suất DC lên đến 250 kW chỉ có ý nghĩa khi trạm cũng đạt công suất tương đương. Nếu cần tư vấn chọn xe theo thói quen sạc của bạn, hãy liên hệ VELOCE hoặc đọc thêm tại blog.
