Đo huyết áp tại nhà đúng cách để có số đo đáng tin cậy

Đo huyết áp tại nhà giúp bạn và bác sĩ nhìn thấy diễn biến thực tế qua nhiều ngày, thay vì chỉ một con số lúc đến phòng khám. Nhưng kết quả chỉ đáng tin khi đo đúng cách: nghỉ ngơi trước khi đo, ngồi đúng tư thế, đặt vòng bít đúng vị trí và ghi chép đều đặn. Bài viết hướng dẫn từng bước với máy đo bắp tay.

Vì sao nên đo huyết áp tại nhà?

• Phản ánh huyết áp trong sinh hoạt hằng ngày, ít chịu ảnh hưởng của cảm giác lo lắng khi gặp bác sĩ.
• Giúp bác sĩ đánh giá thuốc đang dùng có phù hợp hay không.
• Giúp người có tiền sử tăng huyết áp tự theo dõi, nhưng không thay thế việc khám định kỳ.

Chuẩn bị trước khi đo

• Nghỉ ngơi yên tĩnh 5 phút trước khi đo; đi vệ sinh trước nếu cần.
• Không hút thuốc, uống cà phê, trà đặc hoặc vận động mạnh trong 30 phút trước khi đo.
• Ngồi ghế có tựa lưng, hai chân đặt phẳng trên sàn, không bắt chéo chân.
• Đặt cánh tay lên bàn sao cho vòng bít ngang tầm tim; cởi hoặc xắn tay áo, không để áo dày chèn dưới vòng bít.
• Không nói chuyện, không dùng điện thoại trong lúc đo.

Các bước đo với máy bắp tay

1. Quấn vòng bít vào phần bắp tay trần, mép dưới cách khuỷu tay khoảng 2 đến 3 cm, dây dẫn khí hướng theo mặt trong cánh tay.
2. Vòng bít vừa khít, đủ để luồn khoảng hai ngón tay, không quá chặt hoặc lỏng.
3. Bấm nút đo và giữ yên cánh tay đến khi máy báo kết quả.
4. Đo 2 lần cách nhau 1 đến 2 phút, ghi lại cả hai số.
5. Đo ở cùng một cánh tay, cùng khung giờ, thường là buổi sáng trước khi uống thuốc và buổi tối, trong nhiều ngày liên tiếp.

Nếu bạn cần một thiết bị dùng tại nhà, xem thêm máy đo huyết áp bắp tay tự động trong mục huyết áp, tiểu đường, mỡ máu; thông số và hướng dẫn chi tiết có ở trang sản phẩm. Hãy kiểm tra máy theo hướng dẫn của hãng, thay pin kịp thời và mang máy đến cơ sở y tế để so sánh khi nghi ngờ sai số.

Ghi chép và đọc kết quả

Hãy ghi ngày, giờ, hai chỉ số (số tâm thu và tâm trương), nhịp tim và ghi chú nếu có hoạt động đặc biệt như mất ngủ, căng thẳng hoặc quên uống thuốc. Mang sổ này khi tái khám để bác sĩ đánh giá. Ngưỡng huyết áp mục tiêu khác nhau tùy từng người, nên bạn không nên tự suy luận hoặc tự đổi thuốc dựa trên vài con số đơn lẻ.

Nếu bác sĩ đã kê đơn thuốc hạ huyết áp như amlodipin 5mg (thuốc kê đơn), liều dùng do bác sĩ chỉ định, bạn không tự ý mua, ngưng hay đổi liều. Thuốc kê đơn chỉ bán khi có đơn của bác sĩ: bạn có thể gửi ảnh đơn thuốc để dược sĩ kiểm tra và báo giá. Với thuốc dùng đều hằng ngày, hãy đặt lịch nhắc tái mua thuốc để không bị gián đoạn, và tham khảo bài thuốc dùng lâu dài: cách nhớ uống đúng giờ.

Những sai sót hay gặp

• Đo ngay sau khi đi bộ lên cầu thang hoặc vừa ăn xong.
• Vòng bít không đúng cỡ hoặc quấn lệch vị trí.
• Đo khi đang nói chuyện, lo lắng hoặc nhịn tiểu.
• Chỉ đo một lần rồi hoảng sợ vì con số cao hoặc thấp bất thường.
• Đo ở cổ tay khi chưa được hướng dẫn, dễ sai số hơn nếu tư thế không chuẩn.

Khi nào cần đi khám hoặc hỏi dược sĩ

Hãy đi khám ngay hoặc gọi 115 nếu số đo rất cao kèm các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, đau đầu dữ dội, yếu hoặc tê một bên người, nói khó, méo miệng, chóng mặt nhiều hoặc ngất. Với những cơn đau đầu đi kèm chóng mặt, bạn có thể xem thêm trang đau đầu nhưng không nên chỉ dựa vào thông tin tham khảo.

Hãy hỏi dược sĩ khi số đo dao động bất thường nhiều ngày, bạn nghi ngờ máy đo sai, bạn gặp tác dụng không mong muốn khi dùng thuốc hoặc không chắc cách quấn vòng bít. Dược sĩ có thể hướng dẫn thao tác, nhưng việc điều chỉnh thuốc thuộc về bác sĩ điều trị.