Sốt ở trẻ và người lớn: cách đo, hạ sốt và dấu hiệu nguy hiểm

Sốt: trả lời nhanh

Sốt là phản ứng của cơ thể khi có nhiễm trùng hoặc viêm; bản thân sốt không phải là bệnh. Mục tiêu khi hạ sốt là giúp người bệnh dễ chịu hơn, không nhất thiết đưa nhiệt độ về mức bình thường ngay. Điều quan trọng hơn là nhận ra dấu hiệu nguy hiểm: trẻ dưới 3 tháng bị sốt, sốt kèm co giật, li bì, khó thở hoặc phát ban nhanh cần đi khám ngay. Bạn có thể xem thêm trang sốt để chuẩn bị các thông tin cần cho dược sĩ.

Đo nhiệt độ đúng cách

Một chiếc nhiệt kế dùng đúng cách quan trọng hơn việc đoán bằng tay. Với nhiệt kế điện tử đầu mềm, bạn nên:

1. Rửa sạch đầu đo, lau khô trước khi dùng.
2. Đo ở nách khi cơ thể khô ráo, kẹp sát trong khoảng thời gian theo hướng dẫn của nhà sản xuất (thường đến khi máy báo hiệu).
3. Không đo ngay sau khi tắm, vận động mạnh hoặc uống đồ nóng, vì kết quả có thể sai lệch.
4. Ghi lại giờ đo và nhiệt độ để báo bác sĩ hoặc dược sĩ khi cần.

Thông thường, nhiệt độ đo ở nách từ khoảng 37,5 độ C trở lên được xem là có sốt. Cách đo ở miệng hoặc hậu môn cho kết quả khác nhau; hãy làm theo hướng dẫn kèm theo thiết bị.

Hạ sốt an toàn tại nhà

• Cho uống đủ nước; có thể dùng dung dịch bù nước như Oresol nếu bị tiêu chảy, nôn hoặc ra nhiều mồ hôi, pha đúng hướng dẫn trên nhãn.
• Mặc quần áo thoáng, không đắp chăn dày; giữ phòng thông thoáng.
• Có thể lau mát bằng khăn ấm; không dùng cồn hoặc nước đá để lau người.
• Cho nghỉ ngơi, ăn nhẹ, dễ tiêu.
• Theo dõi nhiệt độ và tình trạng tỉnh táo mỗi vài giờ.

Thuốc hạ sốt thường dùng

Paracetamol là lựa chọn không kê đơn phổ biến cho cả người lớn và trẻ em khi dùng đúng liều. Ở trẻ em, liều tính theo cân nặng và độ tuổi trên nhãn, vì vậy hãy cân bé trước khi dùng và hỏi dược sĩ nếu chưa chắc. Không tự đưa liều cụ thể cho trẻ dưới 3 tháng; trẻ ở độ tuổi này bị sốt cần được bác sĩ khám ngay.

Không dùng nhiều thuốc có cùng hoạt chất. Nhiều thuốc cảm cúm đã có sẵn paracetamol, nên hãy đọc kỹ thành phần. Tuyệt đối không dùng aspirin cho trẻ em.

Dấu hiệu nguy hiểm cần đi khám ngay

• Trẻ dưới 3 tháng có sốt, hoặc trẻ nhỏ sốt cao liên tục, bỏ bú, ngủ li bì, khó đánh thức.
• Co giật, cứng cổ, đau đầu dữ dội, nôn vọt.
• Khó thở, thở nhanh, tím môi.
• Phát ban, chấm xuất huyết dưới da, đau bụng dữ dội.
• Sốt kéo dài trên 3 ngày dù đã dùng thuốc, hoặc sốt tái đi tái lại.
• Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch mà bị sốt.

Khi nào nên hỏi dược sĩ

Hãy liên hệ dược sĩ nếu bạn không chắc liều dùng cho bé, đang dùng thuốc khác, hay lo lắng về cách theo dõi sốt. Nếu sốt đi kèm ho hoặc đau họng, bạn có thể đọc thêm bài ho khan kéo dài và nhóm sản phẩm giảm đau, hạ sốt. Với gia đình có trẻ nhỏ, bài tủ thuốc cho trẻ nhỏ liệt kê những vật dụng nên chuẩn bị sẵn.