Một ngày thu hoạch lúc 5 giờ sáng của Bác Sáu Tâm

Mai Anh ở lại vườn hai đêm để đi theo Bác Sáu Tâm đúng một ngày làm việc. Bác 62 tuổi, đã làm vườn 35 năm, vẫn dậy từ 4 giờ 30 để kịp hái rau khi lá còn mát và đầy nước. Dưới đây là lịch của một ngày thu hoạch ở vườn nhà mình.

4 giờ 30 – 5 giờ: soi đèn, nhìn trời

Việc đầu tiên của Bác không phải cầm dao mà là ra đứng giữa nhà lưới xem sương. Bác kiểm tra nhiệt độ, sờ lá, đếm xem hôm nay luống nào đủ ngày để hái. Danh sách hái được ghi sẵn từ tối hôm trước theo đơn của khách và các gói định kỳ.

Rau hái lúc trời còn lạnh thì giòn, để được lâu. Hái trưa nắng là lá mềm ngay, tội cho người ăn. — Bác Sáu Tâm

5 giờ – 7 giờ: hái rau

Cả vườn có sáu người hái. Xà lách lô lô xanh được cắt sát gốc, cải ngọt hữu cơ nhổ cả bó, còn cải bó xôi phải cắt từng cụm để không dập lá. Mỗi rổ chỉ xếp lỏng tay một lớp để rau không bị nén.

Điều nhà mình giữ nghiêm là không hái rau còn ướt phân bón lá, và chỉ hái luống đã qua đủ ngày cách ly theo quy định hữu cơ PGS.

7 giờ – 9 giờ: rửa nhẹ, để ráo

Rau về khu sơ chế, được rửa qua hai bể nước giếng mát. Lá rau mỏng chỉ nhúng và lắc nhẹ, rau củ như cà rốt thì chà bằng bàn chải mềm để sạch đất mà không tróc vỏ. Sau đó rau được trải trên sàn lưới cho ráo, tuyệt đối không vắt hay dùng máy ly tâm mạnh.

Vì sao không rửa quá kỹ?

Rửa quá nhiều nước làm rau chóng dập. Khách hàng ở nhà vẫn cần rửa lại trước khi ăn, nên nhà mình chỉ làm sạch đất và côn trùng, giữ lớp sáp tự nhiên trên lá.

9 giờ – 11 giờ: cân và đóng gói

Đây là lúc Anh Thắng và các bạn trong đội đóng gói nhận rau. Mỗi gói được cân đúng gam, bọc giấy hoặc túi có lỗ thở, dán tem QR có mã lô. Gói rau thơm bao giờ cũng xếp trên cùng để không bị đè.

11 giờ – chiều: lên xe lạnh

Các thùng được xếp vào xe lạnh 4–6°C. Đơn nội thành Đà Lạt giao ngay trong ngày, đơn đi TP.HCM và Hà Nội mất 24–48 giờ. Phần lớn khách nhận gói rau hằng tuần nên tuyến giao được xếp cố định mỗi tuần.

Buổi tối của người trồng rau

Sau 6 giờ chiều, Bác Sáu ghi sổ: luống nào đã hái, luống nào cần nghỉ, luống nào phải gieo tiếp. Việc ghi chép này giúp nhà mình theo dõi đúng như bạn đọc trong nhật ký luống số 07. Bạn muốn thấy tận mắt thì ghé tham quan nông trại vào cuối tuần, đi cùng Bác một vòng.

Những điều nhỏ làm nên rau tươi

Có ba thói quen Bác Sáu giữ suốt nhiều năm. Một là không để rau phơi nắng quá mười phút sau khi hái, nên rổ nào cũng được che bằng khăn ẩm. Hai là dao và kéo phải được lau sạch mỗi buổi sáng để vết cắt gọn, không dập cuống. Ba là mỗi rổ đều ghi giờ hái, vì thế khi nhận đơn, đội đóng gói biết ngay rau nào cần ưu tiên đi trước.

Lịch làm việc tóm tắt

• 4:30 – kiểm tra nhà lưới, xem danh sách luống hái.
• 5:00 – hái rau lúc trời mát.
• 7:00 – rửa, để ráo.
• 9:00 – cân, đóng gói, dán QR.
• 11:00 – lên xe lạnh đi giao.