Paracetamol và ibuprofen khác nhau thế nào và dùng cho đúng?

Paracetamol và ibuprofen đều là thuốc giảm đau, hạ sốt phổ biến trong tủ thuốc gia đình, nhưng chúng không giống nhau. Paracetamol chủ yếu giảm đau và hạ sốt; ibuprofen thuộc nhóm kháng viêm không steroid (NSAID), vừa giảm đau, hạ sốt vừa có tác dụng kháng viêm. Mỗi thuốc có đối tượng và lưu ý riêng, nên chọn đúng sẽ an toàn hơn.

Bảng so sánh nhanh

Khi nào cân nhắc paracetamol?

Paracetamol thường được chọn đầu tiên cho đau đầu thông thường và sốt nhờ tính phổ biến và ít kích ứng dạ dày hơn NSAID. Bạn có thể xem paracetamol 500mg với quy cách và liều ghi trên nhãn. Điểm cần nhớ:

• Không vượt quá liều tối đa mỗi ngày ghi trên nhãn; quá liều có thể gây tổn thương gan.
• Giữ khoảng cách tối thiểu giữa các lần uống như nhãn ghi.
• Nhiều thuốc cảm cúm cũng chứa paracetamol, đừng dùng chồng.
• Người có bệnh gan, nghiện rượu cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước.

Khi nào cân nhắc ibuprofen?

Ibuprofen có thể hữu ích khi cơn đau kèm viêm như đau cơ, đau khớp hoặc đau răng nhẹ, theo hướng dẫn của dược sĩ. Tham khảo ibuprofen 400mg và nhớ rằng thuốc này cần thận trọng hơn:

• Uống sau ăn để giảm kích ứng dạ dày; dùng liều thấp nhất, trong thời gian ngắn nhất.
• Không dùng nếu có tiền sử loét hoặc chảy máu dạ dày, hen do thuốc kháng viêm, bệnh thận nặng.
• Thận trọng ở người cao tuổi, người có bệnh tim mạch hoặc huyết áp cao.
• Phụ nữ mang thai, đặc biệt ở giai đoạn cuối thai kỳ, không tự dùng mà cần hỏi bác sĩ.
• Trẻ em chỉ dùng dạng và liều phù hợp theo cân nặng, tuổi và chỉ dẫn của dược sĩ, bác sĩ.

Có dùng chung hoặc luân phiên được không?

Không nên tự ý phối hợp hay luân phiên hai thuốc để “cho hết đau nhanh”. Việc này dễ gây nhầm lẫn thời gian và liều, tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn. Chỉ làm khi bác sĩ hoặc dược sĩ hướng dẫn cụ thể cho tình trạng của bạn. Nếu một thuốc đã dùng đúng mà không đỡ, hãy đi khám thay vì tăng liều.

Chọn thuốc trong từng tình huống thường gặp

• Đau đầu căng thẳng nhẹ: thường bắt đầu bằng paracetamol; xem bài đau đầu thường gặp: phân biệt và giảm đau an toàn và trang đau đầu.
• Sốt: cả hai có thể hạ sốt, nhưng với trẻ em cần dạng thuốc đúng cân nặng; đọc bài sốt ở trẻ và người lớn và xem trang sốt.
• Đau cơ, đau khớp: dạng dùng ngoài có thể được cân nhắc, hỏi dược sĩ để chọn phù hợp.

Muốn so sánh thêm các lựa chọn, bạn xem mục thuốc giảm đau, hạ sốt và nhớ đọc kỹ nhãn theo hướng dẫn trong bài cách đọc nhãn thuốc.

Khi nào cần hỏi dược sĩ hoặc đi khám

Hãy hỏi dược sĩ nếu bạn đang mang thai hoặc cho con bú, đang dùng thuốc chống đông, thuốc huyết áp, thuốc dạ dày, có bệnh gan, thận, hen hoặc dùng cho trẻ em và người cao tuổi. Hãy đi khám nếu đau hoặc sốt kéo dài quá thời gian ghi trên nhãn, tái phát nhiều lần, hoặc có dấu hiệu nguy hiểm: đau đầu dữ dội đột ngột, cứng cổ, co giật, khó thở, phân đen hoặc nôn ra máu, vàng da, phát ban lan rộng. Tình huống khẩn cấp hãy gọi 115.