Giảm khoản phạt vi phạm hợp đồng cung ứng từ 12 tỷ xuống còn 2,1 tỷ đồng tại Tòa án

Bối cảnh

Thân chủ là một doanh nghiệp cung ứng vật tư công nghiệp ký hợp đồng dài hạn với một nhà máy sản xuất. Do nhiều nguyên nhân, trong đó có việc bên mua tạm ứng chậm và thay đổi kế hoạch nhận hàng, thân chủ giao một số đợt hàng trễ so với tiến độ. Bên mua sau đó khởi kiện, yêu cầu phạt vi phạm 12 tỷ đồng, tương ứng mức phạt tối đa ghi trong hợp đồng cho toàn bộ hợp đồng.

Vấn đề pháp lý

Hai câu hỏi chính được đặt ra. Thứ nhất, mức phạt có vượt giới hạn luật định hay không: Điều 301 Luật Thương mại 2005 quy định mức phạt vi phạm đối với một vi phạm nghĩa vụ hợp đồng hoặc tổng các vi phạm không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm. Thứ hai, trách nhiệm thuộc về ai khi bên mua cũng có phần lỗi, nhất là việc chậm tạm ứng khiến thân chủ không thể mua nguyên liệu đúng hạn.

Chiến lược của LEXA

Nhóm do Luật sư Nguyễn Minh Hoàng dẫn dắt tập trung vào ba lập luận:

• Xác định chính xác phần nghĩa vụ bị vi phạm (các đợt hàng giao trễ), thay vì tính phạt trên toàn bộ giá trị hợp đồng, rồi áp mức tối đa 8% theo Điều 301 Luật Thương mại.
• Chứng minh lỗi hỗn hợp: bên mua chậm tạm ứng và chậm cung cấp thông tin kỹ thuật, nên phải gánh một phần hậu quả.
• Đối chiếu từng đợt giao hàng với biên bản nhận hàng để loại những đợt bên mua đã chấp nhận không phản đối.

Bộ chứng cứ gồm lịch sử thanh toán, thư điện tử trao đổi và biên bản giao nhận, được sắp xếp theo trục thời gian để Hội đồng xét xử dễ theo dõi.

Kết quả

Sau 11 tháng, Tòa án xác định thân chủ có vi phạm một phần nhưng bên mua cũng có lỗi, đồng thời chấp nhận giới hạn mức phạt theo quy định của Luật Thương mại. Khoản phạt thân chủ phải chịu được xác định là 2,1 tỷ đồng. Kết quả này gắn với các tình tiết cụ thể của vụ việc và không thể dùng để suy ra kết quả cho doanh nghiệp khác.

Bài học cho doanh nghiệp

• Điều khoản phạt vi phạm cần được kiểm tra với giới hạn luật định trước khi ký; xem thêm về Soạn thảo & rà soát hợp đồng.
• Ghi nhận bằng văn bản mọi thay đổi tiến độ và nghĩa vụ phối hợp của bên mua.
• Lưu bằng chứng về lỗi của đối tác ngay khi sự việc phát sinh.