Triệu chứng · Đầu & giấc ngủ
Mất ngủ theo Đông y: khó vào giấc, ngủ chập chờn
Khó vào giấc, ngủ chập chờn, hay mơ, thức dậy mệt: nhìn từ góc độ Tâm – Can – Tỳ và âm dương.
Góc nhìn Đông y
Đông y xem giấc ngủ là lúc “thần” trở về “tâm” và dương khí nhập vào âm. Khi Tâm huyết kém, Can khí uất kết hoặc Âm hư sinh nội nhiệt, “thần” không có nơi để yên, người nằm xuống vẫn tỉnh, hoặc ngủ chập chờn, hay mơ.
Vì vậy cùng một triệu chứng “mất ngủ” nhưng hướng chăm sóc có thể rất khác: người thiên về hư cần nuôi dưỡng, người thiên về thực cần sơ tiết, người âm hư cần tư dưỡng. Đó là lý do chúng tôi hỏi về thể trạng trước khi nói đến thuốc.
Tại Thảo An Đường, người mất ngủ thường được hẹn khám thể trạng trước, sau đó mới chọn giữa thang thuốc nhẹ, châm cứu định thần hoặc trà dưỡng sinh. Chúng tôi không dùng thuốc ngủ và không khuyên bạn tự ngưng thuốc đang dùng.
Bài đọc thêm: Mất ngủ theo Đông y: 3 thể thường gặp. Công cụ: trắc nghiệm thể trạng.
Đi khám ngay nếu có dấu hiệu sau
- Mất ngủ kéo dài trên 3 tuần và ảnh hưởng rõ đến công việc, lái xe hoặc cảm xúc.
- Có ý nghĩ tự làm hại bản thân, trầm cảm nặng hoặc hoảng loạn: hãy liên hệ cơ sở y tế, đường dây hỗ trợ ngay.
- Ngáy to, ngưng thở khi ngủ, buồn ngủ gật ban ngày.
- Đau ngực, khó thở, hồi hộp mạnh về đêm.
Các thể thường gặp
Tâm tỳ lưỡng hư hư
Khó vào giấc, hay mơ, hồi hộp, ăn kém, mệt mỏi, sắc mặt nhợt, hay quên.
Can uất hoá hoả thực nhiệt
Bực bội, dễ cáu, tức ngực sườn, miệng đắng, ngủ không sâu, giấc ngủ dễ bị đánh thức.
Âm hư hoả vượng hư nhiệt
Nóng lòng bàn tay – chân, nóng về chiều tối, mồ hôi trộm, khô miệng, ngủ chập chờn.
Vị bất hoà thực
Ăn tối muộn hoặc nhiều, nặng bụng, ợ hơi, trằn trọc, nằm xuống thấy khó chịu.
Huyệt thường được thầy thuốc dùng
| Huyệt | Vị trí tham khảo |
|---|---|
| Thần môn | Nếp gấp cổ tay phía ngón út, trong hõm xương đậu |
| Nội quan | Cách nếp gấp cổ tay 2 thốn, giữa hai gân mặt trong cẳng tay |
| An miên | Điểm sau tai, giữa xương chũm và huyệt Phong trì |
| Tam âm giao | Cách đỉnh mắt cá trong 3 thốn, sát bờ sau xương chày |
| Dũng tuyền | Chỗ lõm 1/3 trước lòng bàn chân |
Tự ấn nhẹ 1–2 phút, dừng nếu đau tăng, tê hoặc chóng mặt. Châm cứu và các thủ pháp mạnh chỉ do thầy thuốc thực hiện.
Điều chỉnh sinh hoạt tại nhà
- Ăn tối trước 19:30, ưu tiên món ấm, nhẹ; tránh trà, cà phê sau 14:00.
- Ngâm chân nước ấm 15 phút trước ngủ (không dùng nước quá nóng nếu có bệnh tim mạch hoặc tiểu đường).
- Đi ngủ và thức dậy cùng giờ, kể cả cuối tuần; tắt màn hình sáng 45 phút trước giờ ngủ.
- Thở 4–6: hít vào đếm 4, thở ra đếm 6, lặp lại 10 lần để hạ nhịp tim.
- Không dùng thuốc ngủ, thuốc an thần hay thảo dược “ngủ ngon” tự ý khi đang điều trị bệnh khác.
Bài thuốc cổ phương hay được nhắc đến
- Toan táo nhân thang
- Thiên vương bổ tâm đan
- Quy tỳ thang
Đây là tên các bài thuốc trong y văn, không phải khuyến nghị tự dùng. Thành phần và liều do thầy thuốc quyết định sau khi bắt mạch.
Vị thuốc liên quan
Những vị hay xuất hiện trong hướng chăm sóc này
Dịch vụ phù hợp
Chọn phương pháp cùng thầy thuốc
Khám và bắt mạch thể trạng
Buổi khám đầu tiên theo bốn bước vọng – văn – vấn – thiết, kết thúc bằng bản tóm tắt thể trạng và kế hoạch.
180.000đ / lần đầu (60 phút)Chi tiết
Trà thuốc cá nhân hoá
Công thức trà thảo mộc nhẹ do thầy thuốc phối riêng cho từng thể trạng, đóng gói 30 gói dùng trong một tháng.
Từ 650.000đ / 30 góiChi tiết
Bài viết liên quan
Đọc thêm
Mất ngủ theo Đông y: 3 thể thường gặp và cách điều chỉnh sinh hoạt buổi tối
Tâm tỳ hư, can uất, âm hư hoả vượng là ba thể hay gặp ở người mất ngủ. Mỗi thể có dấu hiệu riêng và cách điều chỉnh…
Phạm Thu Hạnh · 14/10/2026 · 4 phút đọc
Các nhóm triệu chứng khác
Cùng cụm nội dung
Câu hỏi thường gặp
Mất ngủ có nên dùng trà thảo mộc mỗi ngày không?
Trà nhẹ như hạt sen, táo nhân, hoa cúc có thể dùng ngắn ngày nếu hợp thể trạng, nhưng không phải ai cũng hợp. Nếu mất ngủ trên 3 tuần, hãy khám để tìm nguyên nhân thay vì tăng liều.
Châm cứu có giúp ngủ ngon hơn không?
Nhiều người cảm thấy thư giãn và dễ ngủ hơn sau vài buổi, nhưng đáp ứng khác nhau. Bác sĩ sẽ đánh giá sau 3–4 buổi để quyết định tiếp tục hay đổi hướng.
Vị thuốc nào hay dùng cho giấc ngủ?
Táo nhân, phục linh, hạt sen, long nhãn, linh chi… thường thấy trong các bài an thần. Tuy nhiên cần thầy thuốc xác định thể trước khi dùng.
Cơ thể bạn đang cần điều gì?
Làm trắc nghiệm thể trạng 3 phút hoặc đặt lịch với thầy thuốc: chọn giờ trống, nhận xác nhận qua điện thoại hoặc Zalo.